God is Everything

The Shloka

———

त्वमेव माता च पिता त्वमेव

त्वमेव बन्धुश्च सखा त्वमेव ।

त्वमेव विद्या द्रविणं त्वमेव

त्वमेव सर्वं मम देव देव॥

———

Tvameva Mātā Cha Pitā Tvameva Tvameva Bandhuśhcha Sakhā Tvameva ।

Tvameva Vidyā Draviṇaṁ Tvameva Tvameva Sarvaṁ Mama Deva Deva ॥

———

Meaning / Summary

हा श्लोक अध्यात्मिक दृष्ट्या अत्यंत महत्त्वाचा आहे, कारण तो पूर्ण शरणागती (शरणागती) आणि देवावरील अटूट श्रद्धेचे सार दर्शवतो. तो आपल्याला जीवनातील प्रत्येक पैलूत देवाला पाहण्यास शिकवतो - आपल्या संरक्षकाच्या (आई, वडील) रूपात, आपल्या सोबत्याच्या (नातेवाईक, मित्र) रूपात आणि आपल्या पोषकाच्या (ज्ञान, धन) रूपात. सर्वकाही देवाला समर्पित करून, हा श्लोक आपल्याला जगाच्या मोहांपासून अलिप्त राहण्यास आणि सर्वोच्च अस्तित्वाशी सखोल संबंध जोडण्यास प्रोत्साहित करतो. हा एक प्रार्थना आहे जो अहंकारावर मात करण्यास आणि देवाचे सर्वव्यापी स्वरूप ओळखण्यास मदत करतो, ज्यामुळे आंतरिक शांती आणि समाधान प्राप्त होते. तो आपल्याला आठवण करून देतो की अंतिम सुरक्षा आणि समाधान केवळ दैवी कृपेनेच मिळते.

तूच माझी आई आणि वडील आहेस. तूच माझा बंधू आणि सखा आहेस. तूच माझी विद्या आणि धन आहेस. हे देवा, तूच माझे सर्वस्व आहेस.

हा श्लोक भक्तीची एक सखोल अभिव्यक्ती आहे, जिथे भक्त स्वतःला पूर्णपणे देवाला समर्पित करतो, आणि देवालाच आपल्या जीवनातील सर्व नातेसंबंध, ज्ञान आणि भौतिक वस्तूंचा एकमेव स्रोत आणि मूर्त स्वरूप मानतो.

This shloka holds immense spiritual significance as it encapsulates the essence of complete surrender (Sharanagati) and unwavering faith in the divine. It teaches us to see God in every aspect of our lives – as our protector (mother, father), our companion (relative, friend), and our sustainer (knowledge, wealth). By attributing everything to the Divine, it encourages detachment from worldly attachments and fosters a deeper connection with the Supreme Being. It’s a prayer that helps one transcend the ego and recognize the all-pervading nature of God, leading to inner peace and contentment. It reminds us that ultimate security and fulfillment come from divine grace alone.

You alone are my mother and father. You alone are my relative and friend. You alone are my knowledge and wealth. You alone are my everything, O Lord of Lords.

This shloka is a profound expression of devotion, where the devotee completely surrenders to God, acknowledging Him as the sole source and embodiment of all relationships, knowledge, and material possessions in their life.

Sentence - 1

———

त्वमेव माता च पिता त्वमेव

———

Meaning

तूच माझी आई आणि वडील आहेस.

You alone are my mother and father.

Meaning of Words

त्वमेव

Tvameva

‘त्वम्’ म्हणजे ‘तू’ आणि ‘एव’ म्हणजे ‘फक्त’ किंवा ‘एकमेव’. त्यामुळे ‘त्वमेव’ म्हणजे ‘तूच’ किंवा ‘फक्त तूच’. येथे देवाला उद्देशून म्हटले आहे की तोच एकमेव आधार आहे.

You alone / Only you

This is a combination of ‘Tvam’ (you) and ‘Eva’ (indeed, alone, only). It emphasizes that ‘You, and no one else,’ possess the quality being described, highlighting the exclusive nature of the relationship with the Divine.

माता

Mātā

जन्मास घालणारी आणि पालनपोषण करणारी स्त्री. आई हे प्रेम, वात्सल्य आणि संरक्षणाचे प्रतीक आहे. आध्यात्मिक दृष्ट्या, देवाला आई मानणे म्हणजे त्याची ममता आणि संरक्षण प्राप्त करणे.

Mother

The feminine parent, a symbol of unconditional love, nurturing, protection, and boundless compassion. In a spiritual context, identifying God as a mother signifies the divine’s caring and protective aspect.

Cha

आणि

And

पिता

Pitā

जन्मास घालणारा पुरुष, जो कुटुंबाचा आधार असतो, मार्गदर्शन करतो आणि संरक्षण देतो. आध्यात्मिक दृष्ट्या, देवाला वडील मानणे म्हणजे त्याची दिशा आणि आधार स्वीकारणे.

Father

The masculine parent, often associated with providing, guiding, discipline, and being a strong pillar of support. Spiritually, God as a father implies divine guidance, authority, and providing for one’s needs.

Sentence - 2

———

त्वमेव बन्धुश्च सखा त्वमेव

———

Meaning

तूच माझा बंधू आणि सखा आहेस.

You alone are my relative and friend.

Meaning of Words

बन्धुश्च

Bandhuśhcha

बंधू आणि

‘बंधुः’ म्हणजे नातेवाईक, कुटुंब सदस्य किंवा आपुलकीने जोडलेला व्यक्ती आणि ‘च’ म्हणजे ‘आणि’. त्यामुळे ‘बंधुश्च’ म्हणजे ‘नातेवाईक आणि’. हे कुटुंबातील सदस्यांचे आणि जवळच्या लोकांचे नाते दर्शवते.

Relative and

This is a combination of ‘Bandhuḥ’ (a kinsman, relative, family member, or one who is bound by affection) and ‘Cha’ (and). It signifies familial ties and support beyond immediate parents.

सखा

Sakhā

एक असा सोबती, ज्याच्याशी आपले जिव्हाळ्याचे नाते असते, ज्यावर विश्वास असतो आणि जो एकमेकांना आधार देतो. आध्यात्मिक दृष्ट्या, देवाला मित्र मानणे म्हणजे त्याच्याशी व्यक्तिगत आणि जिव्हाळ्याचे नाते, जिथे आपण सर्व काही मोकळेपणाने बोलू शकतो.

Friend

A companion, comrade, or someone with whom one shares a close bond of affection, trust, and mutual support. Spiritually, God as a friend signifies a personal, intimate relationship where one can share everything without hesitation.

Sentence - 3

———

त्वमेव विद्या द्रविणं त्वमेव

———

Meaning

तूच माझी विद्या आणि धन आहेस.

You alone are my knowledge and wealth.

Meaning of Words

विद्या

Vidyā

विद्या / ज्ञान

सर्व प्रकारचे ज्ञान, शिक्षण आणि बुद्धी. आध्यात्मिक दृष्ट्या, हे आत्मज्ञान (ब्रह्मविद्या) दर्शवते जे मुक्तीकडे घेऊन जाते, आणि हे देखील सूचित करते की सर्व लौकिक ज्ञान शेवटी देवापासूनच येते.

Knowledge / Learning

Refers to all forms of knowledge, wisdom, learning, and education. In a spiritual context, it specifically points to spiritual knowledge (Brahma Vidya) which leads to liberation, and also implies that all secular knowledge ultimately originates from the divine.

द्रविणं

Draviṇaṁ

धन / संपत्ती

धन, संपत्ती, पैसा आणि जीवन जगण्यासाठी आवश्यक असलेल्या सर्व वस्तू आणि साधने. संपत्ती देवाला समर्पित करणे म्हणजे सर्व भौतिक आशीर्वाद दैवी देणगी आहेत आणि त्यांचा योग्य वापर केला पाहिजे हे मान्य करणे.

Wealth / Riches

Encompasses material possessions, money, prosperity, and all resources that sustain life and provide comfort. Attributing wealth to God means acknowledging that all material blessings are gifts from the divine and should be used righteously.

Sentence - 4

———

त्वमेव सर्वं मम देव देव॥

———

Meaning

हे देवा, तूच माझे सर्वस्व आहेस.

You alone are my everything, O Lord of Lords.

Meaning of Words

सर्वं

Sarvaṁ

सर्व / सर्वस्व

एकूण, संपूर्ण, आणि सर्व गोष्टींची अंतिम बेरीज. जेव्हा हे देवासाठी वापरले जाते, तेव्हा याचा अर्थ असा होतो की देव अस्तित्वाच्या सर्व पैलूंचा समावेश करतो आणि तो अंतिम सत्य आणि ध्येय आहे.

Everything / All

Signifies totality, completeness, and the absolute sum of all things. When applied to God, it means that the divine encompasses all aspects of existence and is the ultimate reality and goal.

मम

Mama

माझे / माझी

मालकी किंवा संबंध दर्शवणारे सर्वनाम. येथे, ते भक्ताचे देवाशी असलेले नाते वैयक्तिक बनवते, ज्यामुळे दैवी संबंध अधिक गाढ आणि व्यक्तिगत होतो.

My / Mine

A possessive pronoun indicating belonging or relation to the speaker. Here, it personalizes the devotee’s relationship with God, making the divine connection deeply individual.

देव

Deva

देवा / हे देवा

एक दैवी अस्तित्व, देवता किंवा पूजेसाठी योग्य असलेले सर्वोच्च अस्तित्व. ‘देव देव’ या शब्दाची पुनरावृत्ती अत्यंत आदराने आणि भक्तीने केलेली हाक दर्शवते, जसे की ‘हे देवा, हे माझ्या देवा!’ किंवा ‘देवांचा देव.’

O God / O Lord

A divine being, deity, or a supreme being worthy of worship. The repetition ‘Deva Deva’ serves as an emphatic address, signifying extreme reverence and devotion, like ‘O God, O my God!’ or ‘Lord of Lords.’