Karpura Gauram - 3

The Shloka

———

अवन्तिकायां विहितावतारं मुक्तिप्रदानाय च सज्जनानाम्।

अकालमृत्योः परिरक्षणार्थं वन्दे महाकालमहासुरेशम्।

———

അവന്തികായാം വിഹിതാവതാരം മുക്തിപ്രദാനായ ച സജ്ജനാനാം.

അകാലമൃത്യോഃ പരിരക്ഷണാർത്ഥം വന്ദേ മഹാകാലമഹാസുരേശം.

———

Avantikāyāṃ vihitāvatāraṃ muktipradānāya ca sajjanānām.

Akālamṛtyoḥ parirakṣaṇārthaṃ vande mahākālamahāsureśam.

———

Meaning / Summary

ഈ ശ്ലോകം, ശിവന്റെ ഭീകര രൂപമായ മഹാകാലന്റെ ഭക്തരോടുള്ള കാരുണ്യത്തെ എടുത്തു കാണിക്കുന്നു. സജ്ജനങ്ങൾക്ക് മോക്ഷം നൽകുവാനും അകാലമൃത്യുവിൽ നിന്ന് സംരക്ഷിക്കുവാനും മഹാകാലൻ അനുഗ്രഹിക്കുമെന്ന് ഈ ശ്ലോകം ഉറപ്പുനൽകുന്നു. അവന്തികയിലെ മഹാകാലേശ്വര ജ്യോതിർലിംഗത്തെയാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. പന്ത്രണ്ട് ജ്യോതിർലിംഗങ്ങളിൽ ഒന്നായ ഇത്, കാലത്തിന്റെയും മരണത്തിന്റെയും നാഥനായി ശിവനെ ആരാധിക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന തീർത്ഥാടന കേന്ദ്രമാണ്. ഈ ശ്ലോകം ജപിക്കുന്നത് ദീർഘായുസ്സും നീതിയുക്തമായ ജീവിതവും ആത്യന്തിക മോക്ഷവും നേടാൻ മഹാകാലന്റെ അനുഗ്രഹം ലഭിക്കുമെന്നാണ് വിശ്വാസം.

സജ്ജനങ്ങൾക്ക് മോക്ഷം നൽകുന്നതിനും അകാലമൃത്യുവിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കുന്നതിനുമായി അവന്തികയിൽ അവതരിച്ച മഹാകാലനായ അസുരന്മാരുടെ മഹാനായ ഈശ്വരനെ ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു.

അവന്തികയിൽ (ഉജ്ജയിനി) സജ്ജനങ്ങൾക്ക് മോക്ഷം നൽകുവാനും അകാലമൃത്യുവിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കുവാനും അവതരിച്ച മഹാകാലനായ പരമശിവനെ സ്തുതിക്കുന്ന മന്ത്രമാണിത്.

ഈ ശ്ലോകം അതിശക്തനും രൗദ്രനുമായ മഹാകാലഭഗവാൻ ശിവനെ സ്തുതിക്കുന്നു. ഉജ്ജയിനി എന്നറിയപ്പെടുന്ന അവന്തികയിൽ ഭഗവാൻ അവതരിച്ചത് രണ്ട് പ്രധാന കാരണങ്ങൾക്കാണെന്ന് ഇത് പറയുന്നു: ഒന്ന്, സജ്ജനങ്ങൾക്ക് അഥവാ നല്ല ആളുകൾക്ക് മോക്ഷം അഥവാ ആത്മീയ വിമോചനം നൽകുന്നതിന്; രണ്ട്, അകാലമൃത്യുവിൽ നിന്ന്, അതായത് സമയമെത്താതെ സംഭവിക്കുന്ന മരണങ്ങളിൽ നിന്ന് അവരെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിന്. കാലത്തിനും മരണത്തിനും അസുരന്മാർക്കും അധിപനായ പരമശിവന്റെ ഈ ഉന്നതമായ രൂപത്തിന് ഭക്തൻ അഗാധമായ ആദരവും ഭക്തിയും അർപ്പിക്കുന്നു.

ഉജ്ജയിനിയിലെ (പുരാതന അവന്തിക) മഹാകാലേശ്വര ജ്യോതിർലിംഗം പന്ത്രണ്ട് ജ്യോതിർലിംഗങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. ഈ ജ്യോതിർലിംഗവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഐതിഹ്യം ഇങ്ങനെയാണ്: ദുഷണം എന്ന പേരുള്ള ഒരു അസുരൻ അവന്തിക നഗരത്തിൽ ഭീകരമായ ഭരണം നടത്തിയിരുന്നു. അവൻ ബ്രാഹ്മണരെയും ഭക്തരെയും ദ്രോഹിക്കുകയും അവരുടെ ആത്മീയ പ്രവൃത്തികളെ തടസ്സപ്പെടുത്തുകയും ശിവപൂജകൾക്ക് വിഘ്നം വരുത്തുകയും ചെയ്തു. ദുഷ്ടനായ ഈ അസുരനിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് പുരോഹിതന്മാരും ഭക്തരും ഭഗവാൻ ശിവനോട് അപേക്ഷിച്ചു. അവരുടെ പ്രാർത്ഥനയിൽ സംപ്രീതനായ ശിവൻ മഹാകാലനായി ഭൂമിയിൽ നിന്ന് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുകയും ദുഷനെ വധിക്കുകയും ഭക്തരെ രക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു. ഭക്തരുടെ അഭ്യർത്ഥനപ്രകാരം, തിന്മയിൽ നിന്ന് അവരെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനും മോക്ഷം നൽകുന്നതിനുമായി ശിവൻ മഹാകാലേശ്വര ജ്യോതിർലിംഗമായി അവിടെ എന്നെന്നേക്കുമായി വസിക്കാൻ സമ്മതിച്ചു. ഭക്തരെ രക്ഷിക്കാൻ അവന്തികയിൽ ശിവന്റെ ഈ ദിവ്യമായ അവതാരത്തെയാണ് ഈ ശ്ലോകം നേരിട്ട് പരാമർശിക്കുന്നത്.

This shloka emphasizes Lord Shiva’s compassionate nature towards his devotees, even in his fierce Mahakala form. It assures devotees of spiritual liberation (mukti) and physical protection from sudden and premature death. The reference to Avantika points to the sacred Mahakaleshwar Jyotirlinga, one of the twelve most sacred shrines of Shiva, where he is worshipped as the Lord of Time and Death. Chanting this shloka is believed to invoke Mahakala’s blessings for a long, righteous life and ultimate salvation.

I bow to Mahakala, the great lord of Asuras, who incarnated in Avantika (Ujjain) to grant liberation to good people and to protect them from untimely death.

This shloka is a reverent invocation to Lord Mahakala, a powerful form of Shiva residing in Ujjain (ancient Avantika). It highlights his dual role: granting liberation to the virtuous and protecting devotees from untimely demise.

This shloka offers salutations to Lord Mahakala, an extremely powerful and fierce manifestation of Lord Shiva. It specifically praises him for his divine incarnation in Avantika (modern-day Ujjain), which serves a dual purpose: to grant liberation or salvation (moksha) to all virtuous and righteous individuals (sajjanas), and to provide protection against untimely or accidental death (akalamrityu). The devotee expresses deep reverence and devotion to this supreme form of Shiva, acknowledging his role as the great lord who oversees time, death, and even mighty Asuras.

The Mahakaleshwar Jyotirlinga in Ujjain (ancient Avantika) is one of the twelve Jyotirlingas, which are sacred shrines of Lord Shiva. The legend associated with this Jyotirlinga narrates that there was a powerful demon named Dushana who terrorized the city of Avantika. He tormented the Brahmins and devotees, disrupting their spiritual practices and preventing them from worshipping Shiva. When the priests and devotees fervently prayed to Lord Shiva for protection, Shiva appeared from the ground as Mahakala, a fiery and formidable form. Mahakala vanquished Dushana and protected his devotees. Upon the earnest request of the devotees, Shiva agreed to reside there eternally as the Mahakaleshwar Jyotirlinga to continue protecting them from evil, granting boons, and ultimately bestowing liberation. This shloka directly refers to this divine incarnation of Shiva in Avantika to save his devotees.

Sentence - 1

———

अवन्तिकायां विहितावतारं मुक्तिप्रदानाय च सज्जनानाम्।

———

Meaning

സജ്ജനങ്ങളുടെ മോക്ഷത്തിനായി അവന്തികയിൽ അവതരിച്ചവനും.

Who incarnated in Avantika (Ujjain) for the liberation of good people.

Meaning of Words

अवन्तिकायां		അവന്തികായാം		Avantīkāyām
അവന്തികയിൽ (ഉജ്ജയിനിയിൽ) ഉജ്ജയിനി എന്നറിയപ്പെടുന്ന അവന്തിക, ഹിന്ദുമതത്തിലെ ഏഴ് പുണ്യനഗരങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. മഹാകാലേശ്വര ജ്യോതിർലിംഗത്തിന് പേരുകേട്ട സ്ഥലമാണിത്. ശിവൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ട സ്ഥലത്തെ ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.			In Avantika (Ujjain) Avantika is an ancient name for Ujjain, one of the seven holy cities in Hinduism, known for the Mahakaleshwar Jyotirlinga. It refers to the location where Lord Shiva appeared.
विहितावतारं		വിഹിതാവതാരം		vihitāvatāraṃ
അവതരിച്ചവനും അവതാരം ചെയ്തവൻ, അഥവാ അവതാരം എടുത്തിട്ടുള്ളവൻ. ഇവിടെ ശിവൻ അവന്തികയിൽ രൂപം കൊണ്ടതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.			Who has incarnated / took incarnation Literally, ‘who has made an incarnation’ or ‘whose incarnation has been established’. This refers to Lord Shiva taking a specific form or manifesting in Avantika.
मुक्तिप्रदानाय		മുക്തിപ്രദാനായ		muktipradānāya
മോക്ഷം നൽകുന്നതിനായി മോക്ഷം അഥവാ മുക്തി (ജനനമരണ ചക്രത്തിൽ നിന്നുള്ള വിമോചനം) നൽകുന്നതിന് വേണ്ടി. ‘പ്രദാനായ’ എന്നാൽ നൽകുന്നതിനായി.			For granting liberation/salvation ‘Mukti’ means liberation or salvation from the cycle of birth and death, and ‘pradanaya’ means for granting or giving. So, for the purpose of granting liberation.
च		ച		ca
ഉം (കൂടാതെ)			and
सज्जनानाम्		സജ്ജനാനാം		sajjanānām
നല്ലവരുടെ / സജ്ജനങ്ങളുടെ സജ്ജനങ്ങൾ എന്നാൽ നല്ല ആളുകൾ, ധർമ്മനിഷ്ഠയുള്ളവർ. സജ്ജനാനാം എന്നാൽ നല്ല ആളുകളുടെ, സജ്ജനങ്ങളുടേത്.			Of good people / righteous ones ‘Sajjana’ means a good, righteous, or virtuous person. ‘Sajjanānām’ is the genitive plural, meaning ‘of good people’ or ‘belonging to the righteous’.

Sentence - 2

———

अकालमृत्योः परिरक्षणार्थं वन्दे महाकालमहासुरेशम्।

———

Meaning

അകാലമൃത്യുവിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കുന്നതിനായി, ഞാൻ മഹാകാലനായ അസുരന്മാരുടെ മഹാനായ ഈശ്വരനെ വന്ദിക്കുന്നു.

To protect from untimely death, I bow to Mahakala, the great lord of the Asuras.

Meaning of Words

अकालमृत्योः		അകാലമൃത്യോഃ		akālamṛtyoḥ
അകാലം എന്നാൽ സമയമായിട്ടില്ലാത്തത്, മൃത്യു എന്നാൽ മരണം. അകാലമൃത്യുവിൽ നിന്ന് എന്നാൽ സമയമെത്താതെ സംഭവിക്കുന്ന മരണത്തിൽ നിന്ന്, അകാലമരണം സംഭവിക്കാതിരിക്കാൻ.			From untimely death ‘Akāla’ means untimely or premature, and ‘mṛtyu’ means death. ‘Akālamṛtyoḥ’ is the ablative singular, meaning ‘from untimely death’, implying protection against unexpected or premature demise.
परिरक्षणार्थं		പരിരക്ഷണാർത്ഥം		parirakṣaṇārthaṃ
രക്ഷിക്കുന്നതിനായി പരിരക്ഷണം എന്നാൽ സംരക്ഷണം. രക്ഷിക്കുന്നതിന് വേണ്ടി, സംരക്ഷിക്കുന്നതിനുള്ള ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ.			For the sake of protection / to protect ‘Parirakṣaṇa’ means protection or safeguarding, and ‘arthaṃ’ means for the sake of, for the purpose of, or in order to. So, it means ‘for the purpose of protecting’.
वन्दे		വന്ദേ		vande
ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു നമസ്കരിക്കുന്നു, പ്രണമിക്കുന്നു, വണങ്ങുന്നു എന്നെല്ലാം അർത്ഥം വരുന്ന ക്രിയ. ഭക്തിപൂർവ്വം ആദരം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു.			I bow / I salute This is the first person singular form of the verb ‘vand’ (वंद्), which means to bow down, to salute, to worship, or to pay homage. It expresses reverence.
महाकालमहासुरेशम्		മഹാകാലമഹാസുരേശം		mahākālamahāsureśam
മഹാകാലനായ അസുരന്മാരുടെ മഹാനായ ഈശ്വരനെ മഹാകാലൻ എന്നത് ശിവന്റെ ഒരു ഭീകര രൂപമാണ്, കാലത്തിന്റെയും മരണത്തിന്റെയും അധിപൻ. ‘മഹാസുര’ എന്നാൽ വലിയ അസുരൻ, ‘ഈശ്വരൻ’ എന്നാൽ നാഥൻ. അസുരന്മാരുടെയും എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളുടെയും അധിപനായ, മഹാശക്തിശാലിയായ മഹാകാലനായ പരമശിവനെ എന്നാണ് ഇത് അർത്ഥമാക്കുന്നത്.			To Mahakala, the great lord of the Asuras ‘Mahakala’ is a fierce and powerful form of Lord Shiva, who is the Lord of Time (‘Kala’) and Death. ‘Mahāsura’ means a great demon or Asura, and ‘Īśa’ means lord. Thus, ‘Mahākālamahāsureśam’ refers to the great Lord Mahakala, who is also the supreme lord even over the most powerful Asuras, indicating his ultimate supremacy and power.

---