Karpura Gauram - 1

The Shloka

———

कर्पूरगौरं करुणावतारं संसारसारम् भुजगेन्द्रहारम् ।

सदावसंतं हृदयारविंदे भवं भवानीसहितं नमामि ॥

———

കർപ്പൂരഗൗരം കരുണാവതാരം സംസാരസാരം ഭുജഗേന്ദ്രഹാരം.

സദാവസന്തം ഹൃദയാരവിംദേ ഭവം ഭവാനീസഹിതം നമാമി.

———

Karpūra-gauraṁ karuṇāvatāraṁ saṁsārasāram bhujagendrahāram.

Sadāvasantaṁ hṛdayāravinde bhavaṁ bhavānīsahitaṁ namāmi.

———

Meaning / Summary

ഈ ശ്ലോകം ശിവനെ സ്തുതിക്കുന്ന ഒരു പ്രാർത്ഥനയാണ്, ശിവപൂജയിലും ആരതിയിലും ഇത് സാധാരണയായി ചൊല്ലപ്പെടുന്നു. ഇത് ശിവൻ്റെ വിവിധ ഗുണങ്ങളെ മനോഹരമായി വർണ്ണിക്കുന്നു. കർപ്പൂരം പോലെ ശുദ്ധമായ വെളുത്ത രൂപം, കാരുണ്യമുള്ള സ്വഭാവം, പ്രപഞ്ചത്തിൻ്റെ അടിസ്ഥാന സത്യമെന്ന നില, ദിവ്യമായ ആഭരണം (സർപ്പമാല) എന്നിവയെല്ലാം ഇതിൽ എടുത്തു കാണിക്കുന്നു. ഹൃദയമാകുന്ന താമരയിൽ പാർവ്വതീദേവിയോടൊപ്പം സദാ വസിക്കുന്ന പരമശിവനെ ഭക്തൻ വിനയത്തോടെ വന്ദിക്കുന്നതിലൂടെ ഈ പ്രാർത്ഥന അവസാനിക്കുന്നു. പരമമായ യാഥാർത്ഥ്യവും എല്ലാ കാരുണ്യത്തിൻ്റെയും ഉറവിടവുമായ ശിവനോടുള്ള അഗാധമായ ഭക്തിയും ആദരവുമാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.

കർപ്പൂരത്തിന് സമാനമായ വെളുത്ത നിറമുള്ളവനും, കാരുണ്യത്തിൻ്റെ അവതാരവും, ഈ ലോകത്തിൻ്റെ സാരവും, സർപ്പരാജനെ മാലയായി അണിഞ്ഞവനും, എൻ്റെ ഹൃദയമാകുന്ന താമരയിൽ ഭവാനിയോടുകൂടി സദാ വസിക്കുന്നവനുമായ ആ ഭവനെ (ശിവനെ) ഞാൻ നമിക്കുന്നു.

കർപ്പൂരസമാനമായ ശുഭ്രവർണ്ണനും, കാരുണ്യത്തിൻ്റെ മൂർത്തിമദ്ഭാവവും, ലോകത്തിൻ്റെ സാരവും, സർപ്പരാജനെ മാലയാക്കിയവനുമായ ശിവനെ, ഭവാനിയോടൊപ്പം എൻ്റെ ഹൃദയകമലത്തിൽ സദാ വസിക്കുന്നവനായി ഞാൻ നമിക്കുന്നു എന്ന് ഈ ശ്ലോകം പറയുന്നു.

ഈ ശ്ലോകം പരമശിവൻ്റെ ദിവ്യമായ ഗുണങ്ങളെയും ഭക്തൻ്റെ ഭക്തിയെയും സ്പഷ്ടമാക്കുന്ന ഒരു ആഴമേറിയ പ്രാർത്ഥനയാണ്. ‘കർപ്പൂരഗൗരം’ ശിവൻ്റെ നിറം കർപ്പൂരം പോലെ ശുദ്ധവും വെളുത്തതുമാണെന്ന് വർണ്ണിക്കുന്നു, ഇത് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ പരിശുദ്ധവും കളങ്കമില്ലാത്തതുമായ സ്വഭാവത്തെ പ്രതീകപ്പെടുത്തുന്നു. ‘കരുണാവതാരം’ അദ്ദേഹത്തെ കാരുണ്യത്തിൻ്റെ മൂർത്തീഭാവമായി തിരിച്ചറിയുന്നു, എല്ലാ ജീവജാലങ്ങളോടുമുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ ദയയുള്ള സ്വഭാവത്തെ ഇത് എടുത്തു കാണിക്കുന്നു. ‘സംസാരസാരം’ അദ്ദേഹത്തെ മുഴുവൻ പ്രപഞ്ചത്തിൻ്റെയും ജീവിതചക്രത്തിൻ്റെയും ആത്യന്തികമായ സാരവും അടിസ്ഥാനപരമായ യാഥാർത്ഥ്യവുമായി അംഗീകരിക്കുന്നു. ‘ഭുജഗേന്ദ്രഹാരം’ അദ്ദേഹത്തെ സർപ്പരാജാവായ വാസുകിയെ മാലയായി അണിഞ്ഞവനായി ചിത്രീകരിക്കുന്നു, ഇത് കാലം, മരണം, എല്ലാ ഭൗമിക ശക്തികൾ എന്നിവയിന്മേലുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ നിയന്ത്രണത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. രണ്ടാം ഭാഗമായ ‘സദാവസന്തം ഹൃദയാരവിംദേ’ എന്നതിലൂടെ ശിവൻ ഭക്തൻ്റെ ഹൃദയമാകുന്ന താമരയിൽ എന്നെന്നും വസിക്കുന്നു എന്ന വിശ്വാസം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു, ഇത് അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ സർവ്വവ്യാപിത്വത്തെയും ആന്തരിക ഭക്തിയുടെ പ്രാധാന്യത്തെയും ഊന്നിപ്പറയുന്നു. ഒടുവിൽ, ‘ഭവം ഭവാനീസഹിതം നമാമി’ എന്നതിലൂടെ ഭവാനീദേവിയോടൊപ്പം (പാർവ്വതി) ഭവനായ (ശിവൻ) ഭഗവാന് പ്രണാമം അർപ്പിക്കുന്നു, ഇത് ദിവ്യമായ പുരുഷനും സ്ത്രീയും ചേർന്നുള്ള ഊർജ്ജങ്ങളായ ശിവൻ്റെയും ശക്തിയുടെയും വേർപിരിയാനാവാത്ത ഒന്നിനെയും പ്രപഞ്ചത്തിൻ്റെ സ്രഷ്ടാക്കളും പരിപാലകരുമെന്ന നിലയെയും അംഗീകരിക്കുന്നു.

This shloka is a popular prayer dedicated to Lord Shiva, often recited during Shiva worship and aarti. It beautifully describes various attributes of Shiva, highlighting his pure form (white like camphor), his compassionate nature, his role as the fundamental truth of the universe, and his divine adornment (serpent garland). The prayer concludes with a devotee’s humble salutation to Shiva, who resides eternally in the heart along with his consort, Goddess Parvati. It signifies the deep devotion and reverence for Shiva as the supreme reality and the source of all compassion.

I bow down to Lord Shiva, who is as white as camphor, the embodiment of compassion, the essence of the world, adorned with the king of serpents as a garland, and who always dwells in the lotus of my heart, accompanied by Goddess Bhavani.

This shloka is a devotional hymn to Lord Shiva, describing his pristine, camphor-like white form, his boundless compassion, his essence as the core of creation, and his distinctive adornment of a serpent garland. The devotee offers obeisance to Shiva, who, accompanied by Goddess Bhavani, eternally resides in the lotus of the heart.

This shloka is a profound invocation to Lord Shiva, articulating his divine attributes and the devotee’s reverence. ‘Karpūra-gauraṁ’ describes Shiva’s complexion as pure and white as camphor, symbolizing his pristine and untainted nature. ‘Karuṇāvatāraṁ’ identifies him as the very embodiment of compassion, highlighting his benevolent aspect towards all beings. ‘Saṁsārasāram’ recognizes him as the ultimate essence and core reality of the entire cosmic existence and the cycle of life. ‘Bhujagendrahāram’ portrays him adorned with the king of serpents, Vasuki, around his neck, signifying his mastery over time, death, and all earthly powers. The second part, ‘Sadāvasantaṁ hṛdayāravinde,’ expresses the belief that Shiva eternally resides within the lotus of the devotee’s heart, emphasizing his omnipresence and the importance of inner devotion. Finally, ‘Bhavaṁ Bhavānīsahitaṁ namāmi’ offers salutations to Lord Bhava (Shiva) along with his consort, Goddess Bhavani (Parvati), acknowledging the inseparable union of the divine masculine and feminine energies, Shiva and Shakti, as the creators and sustainers of the universe.

Sentence - 1

———

कर्पूरगौरं करुणावतारं संसारसारम् भुजगेन्द्रहारम् ।

———

Meaning

കർപ്പൂരത്തിന് സമാനമായ വെളുത്ത നിറമുള്ളവനും, കാരുണ്യത്തിൻ്റെ അവതാരവും, ഈ ലോകത്തിൻ്റെ സാരവും, സർപ്പരാജനെ മാലയായി അണിഞ്ഞവനുമായ ആ ശിവനെ ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു.

I bow down to Lord Shiva, who is as white as camphor, the embodiment of compassion, the essence of the world, and adorned with the king of serpents as a garland.

Meaning of Words

कर्पूरगौरं		കർപ്പൂരഗൗരം		Karpūra-gauraṁ
കർപ്പൂരത്തിന് സമാനമായ വെളുത്ത നിറമുള്ളവൻ പരമശിവൻ്റെ പ്രകാശമുള്ളതും പരിശുദ്ധവുമായ വെളുത്ത നിറത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു, ഇത് കർപ്പൂരം പോലെ ശോഭനവും നിർമ്മലവുമാണ്.			Camphor-white Referring to Lord Shiva’s radiant and pure white complexion, as brilliant and pure as camphor.
करुणावतारं		കരുണാവതാരം		Karuṇāvatāraṁ
കാരുണ്യത്തിൻ്റെ അവതാരം അഗാധമായ ദയയുടെയും സ്നേഹത്തിൻ്റെയും മൂർത്തീഭാവം അല്ലെങ്കിൽ അവതാരം.			Embodiment of compassion One who is the physical manifestation or incarnation of profound mercy and kindness.
संसारसारम्		സംസാരസാരം		Saṁsārasāram
സംസാരത്തിൻ്റെ സാരം മുഴുവൻ അസ്തിത്വത്തിൻ്റെയും ഭൗതിക ലോകത്തിൻ്റെയും അതിൻ്റെ ചക്രങ്ങളുടെയും അടിസ്ഥാനപരമായ സത്യം അല്ലെങ്കിൽ കാതൽ.			Essence of the world The fundamental truth or core substance of the entire existence, the material world, and its cycles.
भुजगेन्द्रहारम्		ഭുജഗേന്ദ്രഹാരം		Bhujagendrahāram
സർപ്പരാജനെ മാലയാക്കിയവൻ സർപ്പങ്ങളുടെ രാജാവായ വാസുകിയെ കഴുത്തിൽ ആഭരണമായി അണിയുന്നവൻ. ഇത് പ്രാഥമിക ശക്തികളിന്മേലുള്ള അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ നിയന്ത്രണത്തെയും അമർത്യതയെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു.			Wearing the king of serpents as a garland One who wears Vasuki, the king of serpents, around his neck as an ornament, signifying his control over primal forces and immortality.

Sentence - 2

———

सदावसंतं हृदयारविंदे भवं भवानीसहितं नमामि ॥

———

Meaning

ഹൃദയമാകുന്ന താമരയിൽ ഭവാനിയോടുകൂടി സദാ വസിക്കുന്നവനായ ആ ഭവനെ (ശിവനെ) ഞാൻ നമിക്കുന്നു.

I bow down to Lord Bhava (Shiva), who always dwells in the lotus of the heart, accompanied by Goddess Bhavani.

Meaning of Words

सदावसंतं		സദാവസന്തം		Sadāvasantaṁ
എപ്പോഴും വസിക്കുന്നവൻ ദേവൻ്റെ നിരന്തരവും ശാശ്വതവുമായ സാന്നിധ്യത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.			Always dwelling Referring to the continuous and eternal presence of the deity.
हृदयारविंदे		ഹൃദയാരവിംദേ		Hṛdayāravinde
ഹൃദയമാകുന്ന താമരയിൽ ഹൃദയത്തെ താമരയായി രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നു, ഇത് പരിശുദ്ധിയെയും ദിവ്യബോധം കുടികൊള്ളുന്ന ആത്മീയ കേന്ദ്രത്തെയും പ്രതീകപ്പെടുത്തുന്നു.			In the lotus of the heart The heart, metaphorically represented as a lotus, symbolizing purity and spiritual center where divine consciousness resides.
भवं		ഭവം		Bhavaṁ
ഭവനെ (ശിവനെ) ശിവൻ്റെ ഒരു നാമം, ‘അസ്തിത്വം’ അല്ലെങ്കിൽ ‘അസ്തിത്വത്തിൻ്റെ സ്രഷ്ടാവ്’ എന്നാണർത്ഥം. ഇവിടെ ഇത് പരമശിവനെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.			To Lord Bhava (Shiva) One of the names of Lord Shiva, meaning ‘existence’ or ‘originator of existence’. Here, it specifically refers to Lord Shiva.
भवानीसहितं		ഭവാനീസഹിതം		Bhavānīsahitaṁ
ഭവാനിയോടുകൂടിയവനെ ശിവൻ്റെ ദിവ്യപത്നിയായ ഭവാനിയോടുകൂടി, ഇത് ശിവശക്തികളുടെ അഭേദ്യമായ സ്വഭാവത്തെ ഊന്നിപ്പറയുന്നു.			Accompanied by Bhavani With Goddess Bhavani, another name for Parvati, Lord Shiva’s divine consort, emphasizing the inseparable nature of Shiva and Shakti.
नमामि		നമാമി		Namāmi
ഞാൻ നമിക്കുന്നു വിനയത്തോടുകൂടിയ ബഹുമാനം, വന്ദനം, അല്ലെങ്കിൽ ആരാധന എന്നിവ പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന പ്രവൃത്തി.			I bow down An act of humble reverence, salutation, or adoration.

---