Bilvashtakam - 3

The Shloka

———

शालिग्राम शिलामेकां विप्राणां जातु चार्पयेत्

सोमयज्ञ महापुण्यं एक बिल्वं शिवार्पणम् ॥

———

ശാലിഗ്രാമ ശിലാമേകാം വിപ്രാണാം ജാതു ചാർപ്പയേത് സോമയജ്ഞ മഹാപുണ്യം ഏക ബിൽവം ശിവാർപ്പണം ॥

———

Shāligrāma śilāmekāṁ viprāṇāṁ jātu cārpāyet somayajña mahāpuṇyaṁ eka bilvaṁ śivārpaṇaṁ ॥

———

Meaning / Summary

ഈ ശ്ലോകം ഭക്തിയുടെ പ്രാധാന്യം, വിപുലമായ യാഗങ്ങളോ വലിയ ദാനധർമ്മങ്ങളോ ചെയ്യുന്നതിനേക്കാൾ വലുതാണെന്ന് എടുത്തു കാണിക്കുന്നു. ഒരു ശാലിഗ്രാമ ശില ദാനം ചെയ്യുന്നതിനോ ഒരു സോമയാഗം നടത്തുന്നതിനോ ലഭിക്കുന്ന അതേ അല്ലെങ്കിൽ അതിലും വലിയ പുണ്യം, ഒരു ബിൽവപത്രം ശിവന് അർപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ ആത്മാർത്ഥമായ ഭക്തിയോടെ ചെയ്യുമ്പോൾ ലഭിക്കുന്നു എന്ന് ഇത് പഠിപ്പിക്കുന്നു. ആത്മീയ കാര്യങ്ങളിൽ ഹൃദയത്തിന്റെ ആത്മാർത്ഥതയ്ക്കും ഭക്തിയുടെ ആഴത്തിനുമാണ് പ്രാധാന്യം എന്ന് ഈ ശ്ലോകം ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.

ഒരു ശാലിഗ്രാമ ശിലയെ ബ്രാഹ്മണർക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നതോ, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു സോമയാഗം ചെയ്യുന്നതോ വലിയ പുണ്യം നൽകുന്നു. എന്നാൽ, ഒരു ബിൽവപത്രം ശിവന് സമർപ്പിക്കുന്നത് (ആ വലിയ പുണ്യത്തിന് തുല്യമോ അതിലും ശ്രേഷ്ഠമോ ആണ്).

ശാലിഗ്രാമ ശില ബ്രാഹ്മണർക്ക് ദാനം ചെയ്യുന്നതിലൂടെയോ വലിയ സോമയാഗങ്ങൾ നടത്തുന്നതിലൂടെയോ ലഭിക്കുന്ന മഹത്തായ പുണ്യം, ഒരു ബിൽവപത്രം ഭഗവാൻ ശിവന് അർപ്പിക്കുന്നതിലൂടെയും ലഭിക്കുമെന്നും, ഭക്തിപൂർവമായ ലളിതമായ അർപ്പണത്തിന് അത്രയും പ്രാധാന്യമുണ്ടെന്നും ഈ ശ്ലോകം വ്യക്തമാക്കുന്നു.

This shloka highlights the profound significance of pure devotion (Bhakti) over elaborate rituals or material donations. It emphasizes that a simple act of devotion, like offering a single Bilva leaf to Lord Shiva, done with sincere love and faith, can yield merits equivalent to or even greater than grand charitable acts or complex Vedic sacrifices. It teaches that the sincerity of the heart and the depth of one’s devotion are paramount in spiritual practice.

Offering a single Shaligram stone to Brahmins, or performing a great Soma sacrifice, yields immense merit. Yet, offering just one Bilva leaf to Shiva (is equivalent to or surpasses that immense merit).

The shloka compares the immense merit gained from donating a Shaligram stone to learned Brahmins or performing a grand Soma sacrifice with the merit of offering just one Bilva leaf to Lord Shiva, indicating that the latter is equally or more potent due to its devotional essence.

Sentence - 1

———

शालिग्राम शिलामेकां विप्राणां जातु चार्पयेत् सोमयज्ञ महापुण्यं

———

Meaning

ഒരു ശാലിഗ്രാമ ശിലയെ ബ്രാഹ്മണർക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നതോ, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു സോമയാഗം ചെയ്യുന്നതോ വലിയ പുണ്യം നൽകുന്നു.

Offering a single Shaligram stone to Brahmins, or performing a Soma sacrifice, yields immense merit.

Meaning of Words

शालिग्राम		ശാലിഗ്രാമ		Shāligrāma
ശാലിഗ്രാമം നേപ്പാളിലെ ഗണ്ഡകി നദിയിൽ കാണപ്പെടുന്ന ഒരു പുണ്യമായ കറുത്ത ശില. ഇത് ഹിന്ദുമതവിശ്വാസികൾ വിഷ്ണുഭഗവാന്റെ ഒരു അവതാരമായി കണ്ട് ആരാധിക്കുന്നു.			Shaligram A sacred black stone, typically found in the Gandaki River in Nepal, worshipped by Hindus as a direct manifestation of Lord Vishnu.
शिलाम्		ശിലാം		śilām
ശില/വിഗ്രഹം			stone/idol
एकाम्		ഏകാം		ekām
ഒന്ന്/ഒരു			one/a single
विप्राणाम्		വിപ്രാണാം		viprāṇām
ബ്രാഹ്മണർക്ക്/വിദ്വാന്മാർക്ക് ഹിന്ദുസമൂഹത്തിലെ പുരോഹിതവർഗ്ഗത്തിൽപ്പെട്ടവർക്ക്, അല്ലെങ്കിൽ വിദ്യയും ആത്മീയ കാര്യങ്ങളിലും അറിവുള്ളവർക്ക്.			to Brahmins To members of the priestly class in Hindu society, who are traditionally devoted to learning and spiritual practices; often refers to learned or wise persons.
जातु		ജാതു		jātu
തീർച്ചയായും/എപ്പോഴും			indeed/certainly/ever
च		ച		ca
ഉം/കൂടാതെ			and/also
चार्पयेत्		അർപ്പയേത്		arpayet
സമർപ്പിക്കണം/അർപ്പിക്കണം ‘അർപ്പയതി’ എന്ന ധാതുവിൽ നിന്ന് വരുന്നത്, അർപ്പിക്കുക, സമർപ്പിക്കുക, ബഹുമാനപൂർവ്വം നൽകുക എന്നെല്ലാം അർത്ഥം.			one should offer/devote/give From the root ‘arpayati’, meaning to offer, to dedicate, to give respectfully.
सोमयज्ञ		സോമയജ്ഞ		somayajña
സോമയാഗം ദേവന്മാർക്ക് സോമരസം സമർപ്പിക്കുന്ന ഒരു പ്രധാനപ്പെട്ട വൈദിക യാഗ കർമ്മം. ഇത് വലിയ ആത്മീയ ഗുണങ്ങളും ഐശ്വര്യവും നൽകുമെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.			Soma sacrifice A significant Vedic sacrificial ritual involving the preparation and offering of Soma juice to the deities, believed to bestow great spiritual benefits and prosperity.
महापुण्यं		മഹാപുണ്യം		mahāpuṇyaṁ
മഹാപുണ്യം/വലിയ പുണ്യം വളരെ നല്ല കർമ്മങ്ങളിലൂടെയോ പുണ്യപ്രവൃത്തികളിലൂടെയോ നേടുന്ന അത്യധികം നല്ല ഫലങ്ങളും ആത്മീയ ഉന്നതിയും നൽകുന്ന പുണ്യം.			great merit/immense virtue Accumulation of extremely positive karma or virtuous deeds that lead to favorable outcomes and spiritual advancement.

Sentence - 2

———

एक बिल्वं शिवार्पणम्

———

Meaning

ഒരു ബിൽവപത്രം ശിവന് സമർപ്പിക്കുന്നത് (അതിന് തുല്യമോ അതിലും ശ്രേഷ്ഠമോ ആണ്).

One Bilva leaf offered to Shiva (is equivalent to or surpasses that merit).

Meaning of Words

एक		ഏക		eka
ഒന്ന്/ഒരു			one/a single
बिल्वं		ബിൽവം		bilvaṁ
ബിൽവപത്രം/കൂവളത്തില ശിവപൂജയ്ക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്ന, അതിപവിത്രമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന കൂവളമരത്തിന്റെ ഇല. കൂവളമരത്തിന്റെ ഇലകൾ ത്രിത്വത്തെ (ബ്രഹ്മാവ്, വിഷ്ണു, ശിവൻ) പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.			Bilva leaf The leaf of the Bilva tree (Aegle marmelos), which is considered extremely sacred and is traditionally offered to Lord Shiva in worship.
शिवार्पणम्		ശിവർപ്പണം		śivārpaṇaṁ
ശിവന് സമർപ്പണം ശിവന് ഭക്തിയോടെ എന്തെങ്കിലും, പ്രത്യേകിച്ചും കൂവളത്തില, സമർപ്പിക്കുന്ന പ്രവൃത്തി.			offering to Shiva The act of dedicating or offering something, specifically a Bilva leaf, to Lord Shiva with devotion.

---