Bilvashtakam - 2

The Shloka

———

अखण्ड बिल्व पात्रेण पूजिते नन्दिकेश्र्वरे

शुद्ध्यन्ति सर्वपापेभ्यो एक बिल्वं शिवार्पणम् ॥

———

അഖണ്ഡ ബിൽവ പാത്രേണ പൂജിതേ നന്ദികേശ്വരേ ശുദ്ധ്യന്തി സർവ്വപാപേഭ്യോ ഏക ബിൽവം ശിവാർപ്പണം.

———

Akhaṇḍa bilva pātreṇa pūjite nandikeśvare śuddhyanti sarvapāpebhyo eka bilvaṁ śivārpaṇam.

———

Meaning / Summary

ശിവപൂജയിൽ കൂവളത്തിലകൾക്കുള്ള അതിരുകളില്ലാത്ത ശുദ്ധീകരണ ശക്തിയെ ഈ ശ്ലോകം വ്യക്തമാക്കുന്നു. കൂവളത്തില ഭഗവാൻ ശിവന് അർപ്പിക്കുന്നത് പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചനം നേടാൻ സഹായിക്കുമെന്ന വിശ്വാസം ഇത് ഊട്ടിയുറപ്പിക്കുന്നു. ‘അഖണ്ഡമായ’ എന്ന പ്രയോഗം, പൂജയ്ക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്ന വസ്തുക്കൾ പൂർണ്ണവും പരിശുദ്ധവുമായിരിക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യം സൂചിപ്പിക്കുന്നു. നന്ദികേശ്വരനെ പൂജിക്കുന്നതിലൂടെ ശിവന്റെ അനുഗ്രഹം ലഭിക്കുമെന്നും ഇത് പരോക്ഷമായി പറയുന്നു.

അഖണ്ഡമായ കൂവളത്തിലകളാൽ നന്ദികേശ്വരനെ പൂജിക്കുമ്പോൾ, എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും ശുദ്ധരാകുന്നു. ഒരു കൂവളത്തില ശിവന് സമർപ്പിക്കുന്നത് ഈ ഫലത്തിന് തുല്യമാണ്.

നന്ദികേശ്വരനെ അഖണ്ഡമായ കൂവളത്തിലകളാൽ പൂജിക്കുന്നതിലൂടെയോ അല്ലെങ്കിൽ ശിവന് ഒരു കൂവളത്തില സമർപ്പിക്കുന്നതിലൂടെയോ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മുക്തി നേടാമെന്ന് ഈ ശ്ലോകം ഊന്നിപ്പറയുന്നു.

അഖണ്ഡവും കേടുപാടുകളില്ലാത്തതുമായ കൂവളത്തിലകൾ ഉപയോഗിച്ച് ശിവനെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട വാഹനമായ നന്ദികേശ്വരനെയും പൂജിക്കുന്നതിന്റെ അഗാധമായ ഫലപ്രാപ്തിയെ ഈ ശ്ലോകം എടുത്തു കാണിക്കുന്നു. “അഖണ്ഡ ബിൽവ പാത്രേണ” എന്ന പ്രയോഗം, കീറാത്തതും അപൂർണ്ണമല്ലാത്തതുമായ ഇലകൾ ഉപയോഗിക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യം എടുത്തു കാണിക്കുന്നു, ഇത് കാഴ്ചയുടെയും സമർപ്പണത്തിന്റെയും പരിശുദ്ധിയെയും പൂർണ്ണതയെയും ഊന്നിപ്പറയുന്നു. ശിവനുമായി അഭേദ്യമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന നന്ദികേശ്വരന് ഇങ്ങനെയുള്ള കൂവളത്തിലകൾ അർപ്പിക്കുമ്പോൾ, ആരാധകൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും (സർവ്വപാപേഭ്യോ) ശുദ്ധനാക്കപ്പെടുമെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. “ഏക ബിൽവം ശിവാർപ്പണം” എന്ന അവസാന ഭാഗം, ശിവന് ഒരു കൂവളത്തില മാത്രം ആത്മാർത്ഥമായി സമർപ്പിച്ചാൽ പോലും അത്തരം അഗാധമായ പാപമുക്തിക്ക് കാരണമാകുന്ന വലിയ ആത്മീയ ശക്തിയുണ്ടെന്ന് സംക്ഷിപ്തമായി അടിവരയിടുന്നു, ഇത് ഭക്തിയിലൂടെ ഈശ്വരകൃപ നേടുന്നതിന്റെ ലാളിത്യവും പ്രാപ്യതയും വ്യക്തമാക്കുന്നു.

The significance lies in highlighting the immense purifying power of Bilva leaves in Shiva worship. It reinforces the belief that even a simple, devout offering of a Bilva leaf can lead to liberation from negative karmic consequences. It also subtly indicates the interconnectedness of worshipping Shiva’s associates (like Nandi) with worshipping Shiva himself, or simply the importance of Nandi in Shiva temples as a gateway to Shiva’s blessings. The emphasis on “unbroken” leaves suggests the importance of offering things in their most complete and pristine form.

Worshipping Nandikeshvara with unbroken Bilva leaves purifies one from all sins. A single Bilva leaf offered to Shiva is potent enough to achieve this.

This shloka emphasizes the profound spiritual benefits of offering unbroken Bilva leaves to Lord Shiva, specifically mentioning the worship of Nandikeshvara. It states that such an act, or even the offering of a single Bilva leaf to Shiva, cleanses one of all sins.

This verse highlights the profound efficacy of worshipping Lord Shiva, particularly through his devoted attendant Nandikeshvara, using whole and undamaged Bilva leaves. The phrase “Akhanda Bilva Patreṇa” signifies the importance of using leaves that are not torn or incomplete, emphasizing the purity and perfection of the offering. When such an offering is made to Nandikeshvara – who is intrinsically linked to Shiva and often considered the gatekeeper to Shiva’s abode – it is believed that the devotee is purified (“śuddhyanti”) from “sarvapāpebhyo,” meaning all types of sins or negative karmic accumulations. The latter part, “eka bilvaṁ śivārpaṇam,” succinctly reinforces this by stating that even a single Bilva leaf, when sincerely offered to Shiva, carries immense spiritual potency and can lead to such profound purification, underscoring the simplicity and accessibility of attaining divine grace through devotion.

Sentence - 1

———

अखण्ड बिल्व पात्रेण पूजिते नन्दिकेश्र्वरे

———

Meaning

അഖണ്ഡമായ കൂവളത്തിലകളാൽ നന്ദികേശ്വരനെ പൂജിക്കുമ്പോൾ,

When Nandikeshvara is worshipped with unbroken Bilva leaves,

Meaning of Words

अखण्ड		അഖണ്ഡ		Akhaṇḍa
അഖണ്ഡമായ, പൊട്ടാത്ത, പൂർണ്ണമായ കീറാത്തതും കേടുപാടുകളില്ലാത്തതും പൂർണ്ണവുമായ; സമർപ്പിക്കുന്ന വസ്തുവിന്റെ പരിശുദ്ധിയെയും പൂർണ്ണതയെയും ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.			Unbroken, whole, complete Referring to something that is not fragmented, torn, or incomplete; signifying perfection and purity in the offering.
बिल्व		ബിൽവ		Bilva
കൂവളം (മരം/ഇല) കൂവളമരം, അതിന്റെ ഇലകൾ (പ്രത്യേകിച്ച് മൂന്നിലകളുള്ളവ) ഭഗവാൻ ശിവനെ ആരാധിക്കുന്നതിൽ വളരെ പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്.			Bilva (tree/leaf), Wood Apple The sacred wood apple tree, whose leaves (especially trifoliate ones) are highly revered and used in the worship of Lord Shiva.
पात्रेण		പാത്രേണ		pātreṇa
ഇലകളാൽ, പാത്രം കൊണ്ട് ഈ സന്ദർഭത്തിൽ, പൂജയ്ക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്ന കൂവളത്തിലകളെ ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ‘കൊണ്ട്’ അല്ലെങ്കിൽ ‘വഴി’ എന്ന അർത്ഥത്തിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്ന പദം.			By means of leaves, with leaves In this context, it refers to the Bilva leaves used as the medium of worship. The instrumental case indicates ‘by’ or ‘with’ these leaves.
पूजिते		പൂജിതേ		pūjite
പൂജിക്കപ്പെട്ടാൽ, ആരാധിക്കപ്പെട്ടാൽ പൂജിക്കപ്പെടുകയോ ആരാധന ലഭിക്കുകയോ ചെയ്യുമ്പോൾ എന്ന അർത്ഥത്തിൽ.			Worshipped, adored In the past participle form, indicating that someone is worshipped or has been offered reverence.
नन्दिकेश्र्वरे		നന്ദികേശ്വരേ		Nandikeśvare
നന്ദികേശ്വരനെ, നന്ദിയെ നന്ദി, ഭഗവാൻ ശിവന്റെ വാഹനവും പ്രധാന അനുചരനുമാണ്. നന്ദിയെ പൂജിക്കുന്നത് ശിവനെ പൂജിക്കുന്നതിന് തുല്യമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു, കാരണം നന്ദി ഭക്തിയുടെയും വിശുദ്ധിയുടെയും പ്രതീകമാണ്.			To Lord Nandikeshvara, Nandi Nandi, the sacred bull, is the chief attendant (Gana) and vehicle (Vahana) of Lord Shiva. Worshipping Nandi is considered equivalent to worshipping Shiva himself, as Nandi represents devotion and purity.

Sentence - 2

———

शुद्ध्यन्ति सर्वपापेभ्यो

———

Meaning

അവർ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും ശുദ്ധരാകുന്നു.

they become purified from all sins.

Meaning of Words

शुद्ध्यन्ति		ശുദ്ധ്യന്തി		śuddhyanti
അവർ ശുദ്ധരാകുന്നു, പാപമുക്തരാകുന്നു മാലിന്യങ്ങളിൽ നിന്ന്, അതായത് ആത്മീയ മാലിന്യങ്ങളിൽ നിന്നോ പാപങ്ങളിൽ നിന്നോ മുക്തരാകുന്ന അവസ്ഥയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.			They are purified, cleansed Indicates the act of becoming free from impurities, in this context, spiritual impurities or sins.
सर्वपापेभ्यो		സർവ്വപാപേഭ്യോ		sarvapāpebhyo
എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും “സർവ്വ” എന്നാൽ എല്ലാം എന്നും “പാപേഭ്യോ” (പാപം എന്നതിൽ നിന്ന്) എന്നാൽ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് എന്നുമാണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത്. എല്ലാത്തരം നെഗറ്റീവ് കർമ്മങ്ങളിൽ നിന്നോ പാപങ്ങളിൽ നിന്നോ ഉള്ള മോചനത്തെ ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.			From all sins “Sarva” means all, and “pāpebhyo” (from pāpa) means from sins. This implies liberation from all kinds of negative karma or transgressions.

Sentence - 3

———

एक बिल्वं शिवार्पणम्

———

Meaning

ഒരു കൂവളത്തില ശിവന് സമർപ്പിക്കുന്നത് (ഇതിന് തുല്യമാണ്).

A single Bilva leaf offered to Shiva (is potent enough).

Meaning of Words

एक		ഏക		eka
ഒന്ന്, ഒരു ആത്മാർത്ഥമായ ഭക്തിയോടെ സമർപ്പിക്കുന്ന ഒരു പൂജയ്ക്ക് പോലും വലിയ ശക്തിയുണ്ടെന്ന് ഇത് ഊന്നിപ്പറയുന്നു.			One, single Emphasizes that even a single offering, if made with sincere devotion, holds immense power.
बिल्वं		ബിൽവം		bilvaṁ
കൂവളത്തില കൂവളമരത്തിന്റെ വിശുദ്ധമായ ഇല, ശിവപൂജയ്ക്ക് വളരെ പ്രാധാന്യമുള്ളതാണ്.			Bilva leaf The sacred leaf of the Bilva tree, highly auspicious for Shiva worship.
शिवार्पणम्		ശിവാർപ്പണം		śivārpaṇam
ശിവന് സമർപ്പണം, ശിവന് അർപ്പിക്കുന്നു ‘ശിവ’ (ഭഗവാൻ ശിവൻ) എന്നും ‘അർപ്പണം’ (സമർപ്പണം) എന്നും ചേർന്ന ഒരു സംയുക്ത പദം. ഒരു ദേവന് എന്തെങ്കിലും സമർപ്പിക്കുന്ന ഭക്തിപരമായ പ്രവർത്തി.			Offered to Shiva, dedicated to Shiva A compound word formed from ‘Shiva’ (Lord Shiva) and ‘Arpanam’ (offering or dedication). It signifies an act of devotion where something is given to the deity.

---