Karpura Gauram - 3

The Shloka

———

अवन्तिकायां विहितावतारं मुक्तिप्रदानाय च सज्जनानाम्।

अकालमृत्योः परिरक्षणार्थं वन्दे महाकालमहासुरेशम्।

———

ಅವಂತಿಕಾಯಾಂ ವಿಹಿ ತಾವತಾರಂ ಮುಕ್ತಿಪ್ರದಾನಾಯ ಚ ಸಜ್ಜನಾನಾಮ್।

ಅಕಾಲಮೃತ್ಯೋಃ ಪರಿರಕ್ಷಣಾರ್ಥಂ ವಂದೇ ಮಹಾಕಾಲಮಹಾಸುರೇಶಮ್॥

———

Avantikāyāṁ vihitāvatāraṁ muktipradānāya ca sajjanānām.

Akālamṛtyoḥ parirakṣaṇārthaṁ vande mahākālamahāsureśam.

———

Meaning / Summary

ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಮಹಾಕಾಲನಾಗಿ ಶಿವನ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷದಾಯಕ ಗುಣಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಉಜ್ಜಯಿನಿಯು ಮರಣ ಭಯದಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವಿಮೋಚನೆಯನ್ನು ಬಯಸುವ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ತಾಣವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಇದು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ. ಮಹಾಕಾಲನು ಕಾಲದ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅಕಾಲ ಮರಣದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ. ಇದು ಶಿವನ ದೈವಿಕ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಜ್ಜನರಿಗೆ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡಲು ಮತ್ತು ಅಕಾಲ ಮರಣದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ಅವಂತಿಕಾ (ಉಜ್ಜಯಿನಿ) ದಲ್ಲಿ ಅವತಾರ ತಾಳಿದ ಮಹಾಕಾಲ ಮಹಾಸುರೇಶನಿಗೆ ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಉಜ್ಜಯಿನಿಯ ಶ್ರೀ ಮಹಾಕಾಲನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತದೆ, ಅವರು ಸಜ್ಜನರಿಗೆ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡಲು ಮತ್ತು ಅಕಾಲ ಮರಣದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ಅವಂತಿಕಾದಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಭಕ್ತನು ಈ ಪರಮೇಶ್ವರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಉಜ್ಜಯಿನಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಪರಮೇಶ್ವರನಾದ ಶ್ರೀ ಮಹಾಕಾಲನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಸಜ್ಜನರು, ಅಂದರೆ ಸದ್ಗುಣ ಸಂಪನ್ನರು ಮತ್ತು ಶಿವಭಕ್ತರು, ಅವರನ್ನು ಲೌಕಿಕ ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಕರುಣಿಸಲು ಮಹಾಕಾಲನು ಅವಂತಿಕಾ ನಗರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಅವತಾರವನ್ನು ತಾಳಿದ್ದಾನೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಅಕಾಲ ಮರಣದಿಂದ (ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಅಥವಾ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಸಾವು) ತನ್ನ ಭಕ್ತರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಅವನ ಇನ್ನೊಂದು ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿ, ಕಾಲಾತೀತ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಕನಾದ ಮಹಾಕಾಲೇಶ್ವರನಿಗೆ ನಾನು ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.

ಶಿವ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವಂತೆ, ಉಜ್ಜಯಿನಿಯಲ್ಲಿ (ಪ್ರಾಚೀನ ಅವಂತಿಕಾ) ದೂಷಣ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನಿದ್ದನು. ಅವನು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಜನರಿಗೆ ತೀವ್ರ ಹಿಂಸೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದನು. ದೂಷಣನು ಯಾವ ಮನುಷ್ಯನಿಂದ, ಪ್ರಾಣಿಯಿಂದ ಅಥವಾ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಸಾಯುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವರವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದನು. ಇದರಿಂದ ಭಯಭೀತರಾದ ಸಜ್ಜನರು, ಶಿವನ ಭಕ್ತರು ಶಿವನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. ಅವರ ಭಕ್ತಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿದ ಶಿವನು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಪ್ರಚಂಡ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಹಾಕಾಲನಾಗಿ ಪ್ರಕಟನಾಗಿ, ದೂಷಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು. ನಂತರ ಶಿವನು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಅಕಾಲ ಮರಣದಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಿ, ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸಲು ಮಹಾಕಾಲೇಶ್ವರ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಉಜ್ಜಯಿನಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದನು. ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಶಿವನ ಈ ಅವತಾರವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ.

This shloka highlights Lord Shiva’s protective and salvific aspects as Mahakala. It emphasizes Ujjain as a sacred site where devotees can find solace from the fear of death and achieve spiritual liberation. As the lord of ‘Kala’ (Time), Mahakala possesses the power to avert or mitigate untimely death, reinforcing faith in Lord Shiva’s divine protection.

I bow to the great Lord Mahakala, who has incarnated in Avantika (Ujjain) to grant liberation to good people and to protect them from untimely death.

This shloka is a prayer to Lord Mahakala of Ujjain, who incarnated in Avantika to grant liberation to virtuous people and protect them from untimely death. The devotee offers obeisance to this supreme form of Shiva.

This shloka is a reverent salutation to Lord Mahakala, the presiding deity of Ujjain. It describes two primary reasons for Lord Shiva’s manifestation as Mahakala in the ancient city of Avantika (modern-day Ujjain). Firstly, He took incarnation to bestow ‘mukti’ or liberation upon ‘sajjana’ – the virtuous, devout, and righteous people, freeing them from the cycle of birth and death. Secondly, He manifested to protect these devotees from ‘akalamrityu’ – untimely, premature, or accidental death. The devotee offers profound respect and worship to this supreme form of Shiva, who is considered the master of time itself and the protector against all forms of danger, especially death.

The Mahakaleshwar Jyotirlinga in Ujjain is one of the twelve revered Jyotirlingas of Lord Shiva. According to the Shiva Purana, there once lived a powerful demon named Dushana in Avantika (ancient Ujjain), who terrorized the virtuous people. He had a boon that prevented him from being killed by any man, beast, or weapon. Distressed, the devout people, who were ardent Shiva bhaktas, earnestly prayed to Lord Shiva for protection. Pleased by their unwavering devotion, Lord Shiva manifested from the earth as Mahakala in a formidable form and annihilated the demon Dushana. Following this act, Lord Shiva remained in Ujjain as the Mahakaleshwar Jyotirlinga, promising to protect His devotees from untimely death and grant them liberation. This shloka directly alludes to this significant incarnation of Shiva in Avantika.

Sentence - 1

———

अवन्तिकायां विहितावतारं मुक्तिप्रदानाय च सज्जनानाम्।

———

Meaning

ಸಜ್ಜನರಿಗೆ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲು ಅವಂತಿಕಾ (ಉಜ್ಜಯಿನಿ) ದಲ್ಲಿ ಅವತಾರ ತಾಳಿದಾತನು.

Who has incarnated in Avantika (Ujjain) to grant liberation to good people.

Meaning of Words

अवन्तिकायां		ಅವಂತಿಕಾಯಾಂ		Avantikāyāṁ
ಅವಂತಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅವಂತಿಕಾ ಎಂಬುದು ಆಧುನಿಕ ಉಜ್ಜಯಿನಿ ನಗರದ ಪ್ರಾಚೀನ ಹೆಸರು. ಇದು ಭಾರತದ ಏಳು ಪವಿತ್ರ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಮಹಾಕಾಲೇಶ್ವರ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಶಿವನು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.			In Avantika Avantika is the ancient name for Ujjain, one of the seven holy cities of Hinduism, renowned for the Mahakaleshwar Jyotirlinga, where Lord Shiva is said to have manifested.
विहितावतारं		ವಿಹಿ ತಾವತಾರಂ		vihitāvatāraṁ
ಅವತಾರವನ್ನು ತಾಳಿದಾತನು ‘ವಿಹಿತ’ ಎಂದರೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ, ತಾಳಿದ ಅಥವಾ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಎಂದರ್ಥ, ಮತ್ತು ‘ಅವತಾರ’ ಎಂದರೆ ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಯು ಭೂಮಿಗೆ ಇಳಿದು ಬರುವುದು ಅಥವಾ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುವುದು. ಹೀಗಾಗಿ, ಅವತಾರವನ್ನು ತಾಳಿದವನು ಎಂದರ್ಥ.			who has taken incarnation ‘Vihita’ means performed, taken, or established, and ‘avatāra’ means an incarnation or descent of a deity to the earthly realm. Thus, it refers to one who has taken an incarnation.
मुक्तिप्रदानाय		ಮುಕ್ತಿಪ್ರದಾನಾಯ		muktipradānāya
ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲು ‘ಮುಕ್ತಿ’ ಎಂದರೆ ಮೋಕ್ಷ, ವಿಮೋಚನೆ ಅಥವಾ ಜನನ-ಮರಣ ಚಕ್ರದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ. ‘ಪ್ರದಾನಾಯ’ ಎಂದರೆ ನೀಡಲು ಅಥವಾ ಅನುಗ್ರಹಿಸಲು ಎಂದರ್ಥ. ಒಟ್ಟಾರೆ, ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ.			for bestowing liberation ‘Mukti’ signifies liberation, salvation, or release from the cycle of birth and death (samsara). ‘Pradānāya’ means for giving, granting, or bestowing. So, it means for the purpose of granting liberation.
च		ಚ		ca
ಮತ್ತು			and
सज्जनानाम्		ಸಜ್ಜನಾನಾಮ್		sajjanānām
ಸಜ್ಜನರಿಗೆ / ಸದ್ಗುಣವಂತರಿಗೆ ‘ಸಜ್ಜನ’ ಎಂದರೆ ಸದ್ಗುಣಶೀಲ, ಒಳ್ಳೆಯ ಜನ ಅಥವಾ ಭಕ್ತರು. ಇಲ್ಲಿ, ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹರಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ನೀತಿವಂತ ಜನರನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಷಷ್ಠಿ ವಿಭಕ್ತಿ ಬಹು ವಚನದಲ್ಲಿ ‘ಸಜ್ಜನರ’ ಅಥವಾ ‘ಸಜ್ಜನರಿಗಾಗಿ’ ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಬಹುದು.			to good people / virtuous people ‘Sajjana’ refers to virtuous, righteous, or good-hearted people, often implying devotees. In this context, it signifies those who are worthy of attaining liberation due to their devotion and good conduct. The genitive plural indicates ‘of good people’ or ‘for the sake of good people’.

Sentence - 2

———

अकालमृत्योः परिरक्षणार्थं वन्दे महाकालमहासुरेशम्।

———

Meaning

ಅಕಾಲ ಮರಣದಿಂದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಮಹಾಕಾಲ ಮಹಾಸುರೇಶನಿಗೆ ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ.

To protect from untimely death, I bow to Mahakala, the great Lord.

Meaning of Words

अकालमृत्योः		ಅಕಾಲಮೃತ್ಯೋಃ		akālamṛtyoḥ
‘ಅಕಾಲ’ ಎಂದರೆ ಸರಿಯಾದ ಸಮಯವಲ್ಲದ, ಅಕಾಲಿಕ, ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ. ‘ಮೃತ್ಯು’ ಎಂದರೆ ಸಾವು. ಒಟ್ಟಾರೆ, ಅಕಾಲಿಕ, ಆಕಸ್ಮಿಕ ಅಥವಾ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಸಾವು. ಷಷ್ಠಿ/ಪಂಚಮಿ ವಿಭಕ್ತಿ ಏಕವಚನದಲ್ಲಿ ‘ಅಕಾಲ ಮರಣದ’ ಅಥವಾ ‘ಅಕಾಲ ಮರಣದಿಂದ’ ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ.			‘Akāla’ means untimely, premature, or unexpected. ‘Mṛtyu’ means death. Combined, it refers to an untimely, accidental, or premature death. The ablative case indicates ‘from untimely death’.
परिरक्षणार्थं		ಪರಿರಕ್ಷಣಾರ್ಥಂ		parirakṣaṇārthaṁ
ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ‘ಪರಿರಕ್ಷಣಾ’ ಎಂದರೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಕ್ಷಣೆ, ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾಪಾಡುವುದು. ‘ಅರ್ಥಂ’ ಎಂದರೆ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಅಥವಾ ಸಲುವಾಗಿ. ಹೀಗಾಗಿ, ಸಂಪೂರ್ಣ ರಕ್ಷಣೆಯ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಎಂದರ್ಥ.			for the sake of protection ‘Parirakṣaṇa’ means complete protection or safeguarding. ‘Arthaṁ’ means for the purpose of or for the sake of. Therefore, it means for the sake of complete protection.
वन्दे		ವಂದೇ		vande
ಇದು ‘ವಂದ್’ ಧಾತುವಿನಿಂದ ಬಂದಿದ್ದು, ‘ನಮಸ್ಕರಿಸು’ ಅಥವಾ ‘ಪೂಜಿಸು’ ಎಂದು ಅರ್ಥ. ಇಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪುರುಷ ಏಕವಚನದಲ್ಲಿ ‘ನಾನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ’ ಎಂದು ಅರ್ಥ.			I bow to / I worship This verb comes from the root ‘vand’, meaning to salute, worship, or praise. In the first person singular, it translates to ‘I bow down’ or ‘I worship’.
महाकालमहासुरेशम्		ಮಹಾಕಾಲಮಹಾಸುರೇಶಮ್		mahākālamahāsureśam
ಮಹಾಕಾಲ ಮಹಾಸುರೇಶನಿಗೆ ‘ಮಹಾಕಾಲ’ ಎಂದರೆ ಮಹಾನ್ ಕಾಲ ಅಥವಾ ಮರಣದ ಅಧಿಪತಿ, ಶಿವನ ಉಗ್ರ ರೂಪ. ‘ಮಹಾಸುರೇಶಮ್’ ಎಂದರೆ ‘ಮಹಾ’ (ಮಹಾನ್) + ‘ಅಸುರ’ (ರಾಕ್ಷಸ) + ‘ಈಶ’ (ಅಧಿಪತಿ). ಅಂದರೆ, ಮಹಾನ್ ರಾಕ್ಷಸರ ಅಧಿಪತಿ ಅಥವಾ ಎಲ್ಲ ಅಸುರರ ಅಧಿಪತಿ. ಇದು ಶಿವನ ಪರಮೋಚ್ಚ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಅವರು ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಅಧಿಪತಿ.			to Mahakala, the great Lord (Lord of even great demons) ‘Mahākāla’ means ‘Great Time’ or ‘Lord of Death’, a fierce form of Lord Shiva. ‘Mahāsureśam’ is a compound of ‘Mahā’ (great) + ‘Asura’ (demon) + ‘Īśam’ (lord). It means ‘the Lord of great demons’ or ‘the supreme Lord over all demons’. This signifies Shiva’s ultimate authority, being the Lord of all beings, including both gods and powerful demons.

---