Bilvashtakam - 1

The Shloka

———

त्रिदलं त्रिगुणाकारं त्रिनेत्रं च त्रियायुधम्

त्रिजन्मपाप संहारं एक बिल्वं शिवार्पणम् ॥

———

ತ್ರಿದಲಂ ತ್ರಿಗುಣಾಕಾರಂ ತ್ರಿನೇತ್ರಂ ಚ ತ್ರಿಯಾಯುಧಮ್.

ತ್ರಿಜನ್ಮಪಾಪ ಸಂಹಾರಂ ಏಕ ಬಿಲ್ವಂ ಶಿವಾರ್ಪಣಮ್.

———

Tridalaṁ triguṇākāraṁ trinetraṁ ca triyāyudham.

Trijanmapāpa saṁhāraṁ eka bilvaṁ śivārpaṇam.

———

Meaning / Summary

ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಶಿವನ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ವ ಪತ್ರೆಯ (ಬಿಲ್ವಪತ್ರ) ಅಸಾಧಾರಣ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಬಿಲ್ವದ ಮೂರು ಎಲೆಗಳು ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳು (ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಶಿವ), ಮೂರು ಗುಣಗಳು (ಸತ್ವ, ರಜಸ್, ತಮಸ್) ಮತ್ತು ಕಾಲದ ಮೂರು ವಿಭಾಗಗಳು (ಭೂತ, ವರ್ತಮಾನ, ಭವಿಷ್ಯತ್) ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ತ್ರಿಪುಟಿಗಳ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿವೆ. ಬಿಲ್ವಪತ್ರೆಯನ್ನು ಶಿವನ ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳು (ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ) ಮತ್ತು ಅವನ ತ್ರಿಶೂಲಕ್ಕೆ (ಸೃಷ್ಟಿ, ಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ನಾಶದ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುವ) ಜೋಡಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಶ್ಲೋಕವು ಎಲೆಯ ದೈವಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ. ಕೇವಲ ಒಂದು ಬಿಲ್ವ ಪತ್ರೆಯನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅರ್ಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹಲವಾರು ಜನ್ಮಗಳ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧೀಕರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ, ಇದು ನಂಬಿಕೆಯ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಈ ಸರಳ ಆದರೆ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಅರ್ಪಣೆಯ ಪಾವಿತ್ರವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಮೂರು ಎಲೆಗಳುಳ್ಳ ಬಿಲ್ವ ಪತ್ರೆಯು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೂರು ಮೂಲಭೂತ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಮೂರು ದೈವಿಕ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಶಿವನನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಒಂದು ಬಿಲ್ವ ಪತ್ರೆಯನ್ನು ಶಿವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವುದರಿಂದ ಮೂರು ಜನ್ಮಗಳ (ಹಿಂದಿನ, ಈಗಿನ, ಮುಂದಿನ) ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.

ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಬಿಲ್ವಪತ್ರೆಯು ಮೂರು ಗುಣಗಳನ್ನು (ಸತ್ವ, ರಜಸ್, ತಮಸ್) ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಶಿವನ ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳು ಹಾಗೂ ಮೂರು ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಒಂದು ಬಿಲ್ವಪತ್ರೆಯನ್ನು ಶಿವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವುದರಿಂದ ಮೂರು ಜನ್ಮಗಳ ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಇದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

This shloka highlights the profound spiritual significance of the Bilva leaf (Bilvapatra) in the worship of Lord Shiva. The three leaves of the Bilva are symbolic of numerous triads in Hindu philosophy, including the Hindu Trinity (Brahma, Vishnu, Shiva), the three Gunas (Sattva, Rajas, Tamas), and the three divisions of time (past, present, future). By associating the Bilva leaf with Shiva’s three eyes (representing wisdom and cosmic vision) and his trident (Trishul, symbolizing control over creation, preservation, and destruction), the shloka underscores the leaf’s divine connection and potency. The act of offering even a single Bilva leaf with devotion is believed to purify one from sins accumulated over many births, emphasizing the power of faith and the sanctity of this simple yet powerful offering.

The Bilva leaf, having three leaves, embodies the three fundamental qualities of nature. It represents Lord Shiva, who has three eyes and wields three divine weapons. The offering of such a Bilva leaf to Shiva destroys the sins accumulated over three lifetimes (past, present, and future).

This verse describes the Bilva leaf as embodying the three Gunas (qualities) and representing Lord Shiva’s three eyes and three weapons. It states that offering even one such Bilva leaf to Shiva has the power to destroy the sins accumulated over three lifetimes.

Sentence - 1

———

त्रिदलं त्रिगुणाकारं त्रिनेत्रं च त्रियायुधम्

———

Meaning

ಬಿಲ್ವ ಪತ್ರೆಯು ಮೂರು ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೂರು ಗುಣಗಳನ್ನು (ಸತ್ವ, ರಜಸ್, ತಮಸ್) ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ; ಅದು (ಶಿವನ) ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಅವನ ಮೂರು ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

The Bilva leaf has three leaves and embodies the three Gunas (qualities of nature); it represents the three eyes (of Shiva) and His three weapons.

Meaning of Words

त्रिदलं		ತ್ರಿದಲಂ		Tridalaṁ
ಮೂರು ಎಲೆಗಳುಳ್ಳ ಮೂರು ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬಿಲ್ವಪತ್ರೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ, ಈ ಮೂರು ಎಲೆಗಳು ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಶಿವ; ಸತ್ವ, ರಜಸ್, ತಮಸ್ ಎಂಬ ಮೂರು ಗುಣಗಳು; ಪವಿತ್ರವಾದ ‘ಓಂ’ ಅಕ್ಷರದ ಮೂರು ಅಂಶಗಳು (ಅ, ಉ, ಮ್); ಮತ್ತು ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು (ಸ್ವರ್ಗ, ಭೂಮಿ, ಪಾತಾಳ) ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ.			Three-leaved Refers to the Bilva leaf, which naturally grows with three leaflets. Symbolically, these three leaves represent various triads such as Brahma, Vishnu, and Shiva; the three Gunas (Sattva, Rajas, Tamas); the three aspects of the sacred syllable Om (A, U, M); and the three worlds (heaven, earth, underworld).
त्रिगुणाकारं		ತ್ರಿಗುಣಾಕಾರಂ		triguṇākāraṁ
ಮೂರು ಗುಣಗಳ ಸ್ವರೂಪ ಬಿಲ್ವಪತ್ರೆಯು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೂರು ಮೂಲಭೂತ ಗುಣಗಳಾದ ಸತ್ವ (ಸಜ್ಜನಿಕೆ, ಶುದ್ಧತೆ), ರಜಸ್ (ಚಟುವಟಿಕೆ, ಉತ್ಸಾಹ) ಮತ್ತು ತಮಸ್ (ಅಜ್ಞಾನ, ಜಡತ್ವ) ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಶಿವನು ಈ ಗುಣಗಳ ಒಡೆಯನಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳಾಚೆಗೂ ಇರುವವನು, ಆದರೂ ಅವುಗಳ ಮೂಲಕವೂ ವ್ಯಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.			Embodiment of three Gunas Signifies that the Bilva leaf embodies the three fundamental qualities of nature: Sattva (goodness, purity), Rajas (passion, activity), and Tamas (ignorance, inertia). Lord Shiva is considered the master and beyond these Gunas, yet also manifests through them.
त्रिनेत्रं		ತ್ರಿನೇತ್ರಂ		trinetraṁ
ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳ ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಶಿವನನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅವನ ಹಣೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಮೂರನೇ ಕಣ್ಣು ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಒಳನೋಟದ ಕಣ್ಣು, ಇದು ಭೌತಿಕ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಮೀರಿ ನೋಡಬಲ್ಲದು ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಬಲ್ಲದು. ಉಳಿದ ಎರಡು ಕಣ್ಣುಗಳು ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ.			Three-eyed Refers to Lord Shiva, who is famously depicted with three eyes. His third eye, located on his forehead, is the eye of wisdom and insight, which can see beyond the physical world and destroy ignorance. The other two eyes represent the sun and moon.
च		ಚ		ca
ಮತ್ತು			and
त्रियायुधम्		ತ್ರಿಯಾಯುಧಮ್		triyāyudham
ಮೂರು ಆಯುಧಗಳುಳ್ಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಶಿವನ ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು (ಮೂರು ಶೂಲಗಳಿರುವ ಆಯುಧ) ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಸ್ವತಃ ಮೂರು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ: ಮೂರು ಗುಣಗಳು (ಸತ್ವ, ರಜಸ್, ತಮಸ್), ಕಾಲದ ಮೂರು ಅಂಶಗಳು (ಭೂತ, ವರ್ತಮಾನ, ಭವಿಷ್ಯತ್) ಮತ್ತು ಜಾಗೃತಿ, ಕನಸು, ಸುಷುಪ್ತಿಯ ಮೂರು ಪ್ರಜ್ಞಾ ಸ್ಥಿತಿಗಳು. ಶಿವನ ಇತರ ದೈವಿಕ ಆಯುಧಗಳಲ್ಲಿ ಪಿನಾಕ (ಅವನ ಬಿಲ್ಲು) ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ದಿವ್ಯ ಬಾಣಗಳು (ಅಸ್ತ್ರಗಳು) ಸೇರಿವೆ.			Having three weapons Primarily refers to Lord Shiva’s Trishul (trident), which itself represents a triad: the three Gunas (Sattva, Rajas, Tamas), the three aspects of time (past, present, future), and the three states of consciousness (waking, dreaming, deep sleep). Shiva’s other divine weapons also include Pinaka (his bow) and various celestial arrows (astras).

Sentence - 2

———

त्रिजन्मपाप संहारं एक बिल्वं शिवार्पणम् ॥

———

Meaning

ಮೂರು ಜನ್ಮಗಳ (ಹಿಂದಿನ, ಈಗಿನ, ಮುಂದಿನ) ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವ ಆ ಒಂದು ಬಿಲ್ವ ಪತ್ರೆಯನ್ನು ಶಿವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

That which destroys the sins of three births (past, present, future) – one Bilva leaf is offered to Shiva.

Meaning of Words

त्रिजन्म		ತ್ರಿಜನ್ಮ		Trijanma
ಮೂರು ಜನ್ಮಗಳ ಒಬ್ಬರ ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮಗಳು, ಪ್ರಸ್ತುತ ಜನ್ಮ ಮತ್ತು ಸಂಭವನೀಯ ಭವಿಷ್ಯದ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹವಾದ ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಪಾಪಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಬಿಲ್ವಪತ್ರೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಆಳವಾದ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.			Of three births Refers to the accumulated karma and sins from one’s past lives, the current life, and potential future implications. This signifies the profound and far-reaching purifying power of offering the Bilva leaf.
पाप		ಪಾಪ		pāpa
ಪಾಪ			sins
संहारं		ಸಂಹಾರಂ		saṁhāraṁ
ನಾಶಪಡಿಸುವ ಅಥವಾ ತೆಗೆದುಹಾಕುವವನು. ಇಲ್ಲಿ, ಶಿವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದಾಗ ಬಿಲ್ವಪತ್ರೆಯು ಸಂಗ್ರಹವಾದ ಪಾಪಗಳ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.			destroyer One who annihilates or removes. Here, it refers to the Bilva leaf’s power, when offered to Shiva, to destroy or mitigate the negative effects of accumulated sins.
एक		ಏಕ		eka
ಒಂದು			One
बिल्वं		ಬಿಲ್ವಂ		bilvaṁ
ಬಿಲ್ವ ಪತ್ರೆ ಬಿಲ್ವ ಮರದ (ಅಗೆಲ್ ಮಾರ್ಮೆಲೋಸ್) ಎಲೆ, ಇದನ್ನು ಬೆಂಗಾಲ್ ಕ್ವಿನ್ಸ್ ಅಥವಾ ವುಡ್ ಆಪಲ್ ಮರ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಎಲೆಯು ಶಿವನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪೌರಾಣಿಕ ಹಾಗೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವದಿಂದಾಗಿ ಅವನ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅವಶ್ಯಕ ಅರ್ಪಣೆಯಾಗಿದೆ.			Bilva leaf The leaf of the Bilva tree (Aegle marmelos), also known as Bengal quince or wood apple tree. This leaf is highly sacred to Lord Shiva and is an essential offering in His worship due to its mythological and spiritual significance.
शिवार्पणम्		ಶಿವಾರ್ಪಣಮ್		śivārpaṇam
ಶಿವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ಶಿವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸುವ ಅಥವಾ ಅರ್ಪಿಸುವ ಕಾರ್ಯ. ಈ ನುಡಿಗಟ್ಟು ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುವ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ವಿನಯವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ ಒಂದು ಸರಳ ಬಿಲ್ವ ಪತ್ರೆಯೂ ಸಹ ನಿಜವಾದ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಿದಾಗ ಶಿವನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಹತ್ತರ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.			Offered to Shiva The act of dedicating or surrendering something to Lord Shiva. This phrase emphasizes the devotion and humility with which the offering is made, signifying that even a simple Bilva leaf, when offered with true faith, is immensely pleasing to Shiva and yields great spiritual merit.

---