Karpura Gauram - 3

The Shloka

———

अवन्तिकायां विहितावतारं मुक्तिप्रदानाय च सज्जनानाम्।

अकालमृत्योः परिरक्षणार्थं वन्दे महाकालमहासुरेशम्।

———

અવંતિકાયાં વિહિતાવતારં મુક્તિપ્રદાનાય ચ સજ્જનાનામ્।

અકાલમૃત્યુઃ પરિરક્ષણાર્થં વન્દે મહાકાલમહાસુરેશમ્॥

———

Avantikaayam vihitavataaram muktipradaanay cha sajjanaanaam.

Akaalamrutyoh parirakshanaartham vande Mahakaalamahaasuraresham.

———

Meaning / Summary

આ શ્લોક ભગવાન મહાકાળ, જે ભગવાન શિવનું એક ભયાનક સ્વરૂપ છે અને ખાસ કરીને ઉજ્જૈનમાં પૂજનીય છે, તેમને સમર્પિત એક શક્તિશાળી પ્રાર્થના છે. તે મહાકાળના અવતારના દિવ્ય હેતુ પર પ્રકાશ પાડે છે: ધાર્મિકોને આધ્યાત્મિક મુક્તિ (મોક્ષ) પ્રદાન કરવી અને ભક્તોને અકાળ મૃત્યુથી બચાવવા. શ્લોક તેમના ભયાનક સ્વરૂપમાં પણ, તેમના નિષ્ઠાવાન અનુયાયીઓ પ્રત્યે દેવતાના રક્ષણાત્મક અને દયાળુ સ્વભાવ પર ભાર મૂકે છે.

હું અવંતિકા (ઉજ્જૈન) માં અવતાર ધારણ કરનાર, સજ્જનોને મોક્ષ આપવા અને અકાળ મૃત્યુથી તેમનું રક્ષણ કરવા માટે, મહાકાળ, જે મહાન અસુરેશ્વર છે, તેમને વંદન કરું છું.

આ શ્લોક ઉજ્જૈનના ભગવાન મહાકાળને પ્રાર્થના છે, જે સજ્જનોને મોક્ષ અને અકાળ મૃત્યુથી રક્ષણ આપવા માટે ત્યાં પ્રગટ થયા છે.

આ શ્લોક ભગવાન મહાકાળને સંબોધિત એક ભક્તિપૂર્ણ સ્તોત્ર છે, જે ભગવાન શિવનું એક મહત્વપૂર્ણ સ્વરૂપ છે અને મુખ્યત્વે ઉજ્જૈનમાં મહાકાલેશ્વર જ્યોતિર્લિંગમાં પૂજાય છે. ભક્ત ઊંડી શ્રદ્ધા વ્યક્ત કરે છે અને અવંતિકા (ઉજ્જૈન) શહેરમાં ભગવાનના પ્રાગટ્ય પાછળના દિવ્ય હેતુને સ્વીકારે છે. શ્લોક મહાકાળની કૃપાના બે મુખ્ય પાસાઓ પર ભાર મૂકે છે: પ્રથમ, ‘સજ્જન’ (સદ્ગુણી વ્યક્તિઓ અને નિષ્ઠાવાન ભક્તો) ને ‘મોક્ષ’ (જન્મ-મરણના ચક્રમાંથી મુક્તિ) પ્રદાન કરવી, અને બીજું, ‘અકાળ મૃત્યુ’ (સમય પહેલાનું મૃત્યુ) થી ‘પરિરક્ષણ’ (રક્ષણ) પૂરું પાડવું. ‘મહાસુરેશમ્’ ઉપનામ મહાકાળને ભયાનક શક્તિઓ પર પણ સર્વોચ્ચ સ્વામી તરીકે દર્શાવે છે, જે અસ્તિત્વના તમામ પાસાઓ, જેમાં સમય અને ભાગ્યનો સમાવેશ થાય છે, તેના પર તેમની અંતિમ શક્તિ અને નિયંત્રણ પર ભાર મૂકે છે. ‘વંદે’ (વંદન કરવું) ની ક્રિયા સંપૂર્ણ સમર્પણ અને ભક્તિ દર્શાવે છે.

આ શ્લોક ભગવાન મહાકાળની ઉજ્જૈનમાં ઉપસ્થિતિ અને તેમની દિવ્ય લીલાઓ સાથે જોડાયેલો છે. ઉજ્જૈન, પ્રાચીન કાળથી જ જ્યોતિષ, કલા અને આધ્યાત્મિકતાનું કેન્દ્ર રહ્યું છે. મહાકાલેશ્વર મંદિર, જે 12 જ્યોતિર્લિંગોમાંનું એક છે, તે ભગવાન શિવના ભક્તો માટે અત્યંત પવિત્ર સ્થળ છે. એવું માનવામાં આવે છે કે ભગવાન શિવ સ્વયં અહીં બિરાજમાન થઈને ભક્તોની મનોકામના પૂર્ણ કરે છે અને તેમને સંસારના બંધનોમાંથી મુક્ત કરે છે. ‘અકાળ મૃત્યુ’ થી રક્ષણ એ ભગવાન શિવની ભક્તો પ્રત્યેની કરુણા અને રક્ષણાત્મક સ્વભાવનું પ્રતીક છે. આ શ્લોક ભક્તોને ભગવાનમાં શ્રદ્ધા રાખવા અને તેમની કૃપા પ્રાપ્ત કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરે છે, જેથી તેઓ જીવનના દુઃખો અને ભયમાંથી મુક્ત થઈ શકે.

This shloka is a powerful invocation dedicated to Lord Mahakala, a fierce form of Lord Shiva, specifically worshipped in Ujjain. It highlights the divine purpose of Mahakala’s incarnation: to offer spiritual liberation (moksha) to the righteous and protect devotees from premature death. The shloka emphasizes the protective and benevolent nature of the deity towards his sincere followers, even in his fierce aspect.

I bow to Mahakala, the great lord of Asuras, who has incarnated in Avantika (Ujjain) for the purpose of granting salvation to the good souls and for protecting them from untimely death.

This shloka is a prayer to Lord Mahakala of Ujjain, acknowledging his divine presence there to grant salvation and protect good people from untimely death.

This shloka is a devotional hymn addressed to Lord Mahakala, a significant form of Lord Shiva, primarily worshipped at the Mahakaleshwar Jyotirlinga in Ujjain. The devotee expresses deep reverence and acknowledges the divine purpose behind the Lord’s manifestation in the city of Avantika (Ujjain). The shloka emphasizes two core aspects of Mahakala’s grace: firstly, the granting of ‘moksha’ (liberation from the cycle of birth and death) to ‘sajjanas’ (virtuous individuals and sincere devotees), and secondly, providing protection (‘parirakshana’) from ‘akaalamrutyu’ (untimely or premature death). The epithet ‘Mahaasuraresham’ signifies Mahakala as the supreme lord, even over formidable forces, underscoring his ultimate power and control over all aspects of existence, including time and destiny. The act of ‘vande’ (bowing) signifies complete surrender and devotion.

Sentence - 1

———

अवन्तिकायां विहितावतारं मुक्तिप्रदानाय च सज्जनानाम्।

अकालमृत्युः परिरक्षणार्थं वन्दे महाकालमहासुरेशम्॥

———

Meaning

હું અવંતિકા (ઉજ્જૈન) માં અવતાર ધારણ કરનાર, સજ્જનોને મોક્ષ આપવા અને અકાળ મૃત્યુથી તેમનું રક્ષણ કરવા માટે, મહાકાળ, જે મહાન અસુરેશ્વર છે, તેમને વંદન કરું છું.

I bow to Mahakala, the great lord ofAsuras, who has incarnated in Avantika (Ujjain) for the purpose of granting salvation to the good souls and for protecting them from untimely death.

Meaning of Words

अवन्तिकायाम्		અવંતિકાયાં		Avantikaayam
અવંતિકા (ઉજ્જૈન) માં આ શબ્દ ઉજ્જૈન શહેરનો ઉલ્લેખ કરે છે, જે ભારતના સાત પવિત્ર શહેરોમાંનું એક છે અને તેને અવંતિકા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.			in Avantika (Ujjain) This refers to the holy city of Ujjain, one of the seven sacred cities of India, also known as Avantika.
विहितावतारं		વિહિતાવતારં		vahitavataaram
અવતાર ધારણ કરનાર / પ્રગટ થયેલ આ શબ્દ દેવતાના દિવ્ય અવતરણ અથવા અવતારનો સંકેત આપે છે. અહીં, તેનો અર્થ ભગવાન શિવ ઉજ્જૈનમાં માનવ અથવા ચોક્કસ સ્વરૂપમાં પ્રગટ થયા છે.			having incarnated / descended This indicates the divine descent or incarnation of a deity. Here, it refers to Lord Shiva manifesting in human or a specific form in Ujjain.
मुक्तिप्रदानाय		મુક્તિપ્રદાનાય		muktipradaanay
મોક્ષ / મુક્તિ આપવા માટે આ શબ્દ જન્મ-મરણના ચક્રમાંથી મુક્તિ અથવા આઝાદી આપવાની ક્રિયાનો ઉલ્લેખ કરે છે, જે હિંદુ ધર્મમાં અંતિમ લક્ષ્ય છે.			for granting salvation / liberation This refers to the act of bestowing liberation or freedom from the cycle of birth and death, which is the ultimate goal in Hinduism.
च		ચ		cha
અને			and
सज्जनानाम्		સજ્જનાનામ્		sajjananaam
સજ્જનોને / ભક્તોને આ શબ્દ સદ્ગુણી, ધાર્મિક લોકો અથવા ભક્તોનો ઉલ્લેખ કરે છે જેઓ પવિત્ર અને આધ્યાત્મિક કાર્યો પ્રત્યે સમર્પિત છે.			to the good souls / devotees This refers to virtuous, righteous people, or devotees who are pious and dedicated to spiritual pursuits.
अकालमृत्युः		અકાલમૃત્યુઃ		Akaalamrutyoh
અકાળ મૃત્યુથી આ શબ્દ અકાળે થતા મૃત્યુનો ઉલ્લેખ કરે છે, જે સામાન્ય રીતે નિર્ધારિત આયુષ્ય પહેલા થાય છે.			from untimely death This refers to death that occurs before one’s natural lifespan, often implying a premature or unnatural end.
परिरक्षणार्थं		પરિરક્ષણાર્થં		parirakshanaartham
રક્ષણ કરવા માટે આ શબ્દ હાનિ અથવા ભયથી કોઈને બચાવવાના અથવા સુરક્ષિત રાખવાના હેતુનો ઉલ્લેખ કરે છે.			for protecting / for the sake of protection This signifies the purpose of safeguarding or preserving someone from harm or danger.
वन्दे		વન્દે		vande
હું વંદન કરું છું / હું પૂજા કરું છું દેવતા અથવા આદરણીય વ્યક્તિ પ્રત્યે આદરપૂર્વક નમન અથવા પૂજા કરવાની ક્રિયા.			I bow / I worship A respectful salutation or act of worship towards a deity or respected person.
महाकालमहासुरेशम्		મહાકાલમહાસુરેશમ્		Mahakaalamahaasuraresham
મહાકાળ, મહાન અસુરેશ્વર મહાકાળ ભગવાન શિવનું એક ભયાનક સ્વરૂપ છે, જે સમય અને વિનાશ સાથે સંકળાયેલ છે. ‘મહાસુરેશમ્’ નો અર્થ છે રાક્ષસો અથવા અસુરોનો મહાન સ્વામી. આ ઉપનામ શિવની બ્રહ્માંડીય શક્તિઓ પરની શક્તિને પ્રકાશિત કરે છે.			Mahakala, the great lord of Asuras Mahakala is a fierce manifestation of Lord Shiva, often associated with time and destruction. ‘Mahaasuraresham’ means the great lord of demons or Asuras. This epithet highlights Shiva’s power over cosmic forces.

---