Bilvashtakam - 2

The Shloka

———

अखण्ड बिल्व पात्रेण पूजिते नन्दिकेश्र्वरे

शुद्ध्यन्ति सर्वपापेभ्यो एक बिल्वं शिवार्पणम् ॥

———

અખણ્ડ બિલ્વ પાત્રેણ પૂજિતે નન્દિકેશ્વરે શુદ્ધ્યન્તિ સર્વપાપેભ્યો એક બિલ્વં શિવાર્પણમ્.

———

Akhaṇḍa bilva pātreṇa pūjite Nandikeśvare śuddhyanti sarvapāpebhyo eka bilvaṃ śivārpaṇam.

———

Meaning / Summary

આ શ્લોક ભક્તિભાવના કાર્યોની, ખાસ કરીને સાદા કાર્યોની પણ, અપાર શુદ્ધિકરણ શક્તિ પર ભાર મૂકે છે. તે દર્શાવે છે કે પૂજામાં નિષ્ઠા, ખાસ કરીને નંદી (જે ભગવાન શિવના દ્વારપાળ અને પરમ ભક્ત છે) અને ત્યારબાદ ભગવાન શિવને સમર્પણ, ભક્તને બધા સંચિત પાપોમાંથી મુક્ત કરી શકે છે. તે શૈવ પરંપરાઓમાં બીલીપત્રની પવિત્રતા અને આધ્યાત્મિક શુદ્ધિના માર્ગ તરીકે નંદીની પૂજાના મહત્વને પુનરાવર્તિત કરે છે.

જ્યારે નંદિકેશ્વરનું અખંડ બીલીપત્રથી પૂજન કરવામાં આવે છે, ત્યારે ભગવાન શિવને અર્પણ કરાયેલ એક બીલીપત્રથી બધા પાપોમાંથી શુદ્ધિ થાય છે.

આ શ્લોક વર્ણવે છે કે અખંડ બીલીપત્રથી નંદીનું પૂજન કરવાથી અને પછી ભગવાન શિવને એક બીલીપત્ર અર્પણ કરવાથી બધા પાપોમાંથી શુદ્ધિ પ્રાપ્ત થાય છે.

This shloka highlights the profound purifying power of devotional acts, even simple ones like offering a single, unbroken Bilva leaf. It emphasizes that sincerity in worship, particularly when directed towards Nandi (who is Shiva’s gatekeeper and foremost devotee), and subsequently to Lord Shiva himself, can cleanse a devotee of all accumulated sins. It reinforces the sacredness of the Bilva leaf in Shaiva traditions and underscores the importance of Nandi’s veneration as a path to spiritual purity.

When Nandi, the chief attendant of Shiva, is worshipped with an unbroken Bilva leaf, then merely offering a single Bilva leaf to Lord Shiva purifies one from all sins.

The shloka describes that worshipping Nandi with an unbroken Bilva leaf, followed by offering a single Bilva leaf to Lord Shiva, leads to the purification from all sins.

Sentence - 1

———

अखण्ड बिल्व पात्रेण पूजिते नन्दिकेश्र्वरे

———

Meaning

જ્યારે નંદિકેશ્વરની અખંડ બીલીપત્રથી પૂજા કરવામાં આવે છે.

When Nandi, the lord of bulls, is worshipped with an unbroken Bilva leaf.

Meaning of Words

अखण्ड		અખંડ		Akhaṇḍa
અખંડ, આખું			unbroken, complete
बिल्व		બિલ્વ		bilva
બિલ્વ (બીલીનું ઝાડ/પાન)			Bilva (tree/leaf)
पात्रेण		પાત્રેણ		pātreṇa
પાત્રથી, પત્રથી (પાંદડાથી) ‘પાત્ર’ એટલે વાસણ કે પર્ણ. અહીં ‘બિલ્વ પાત્ર’ એટલે બીલીપત્ર. ‘પાત્રેણ’ એટલે બીલીપત્ર વડે અથવા બીલીપત્રથી.			with a leaf In the context of ‘Bilva’, it specifically means ‘with a Bilva leaf’. The suffix ‘-eṇa’ indicates an instrumental case, meaning ‘by means of’ or ‘with’.
पूजिते		પૂજિતે		pūjite
પૂજા કરવામાં આવે ત્યારે, પૂજા કરાયેલા ‘પૂજ’ ધાતુ પરથી બનેલો શબ્દ, જેનો અર્થ પૂજા કરવી થાય છે. ‘પૂજિતે’ એટલે પૂજન કરવાથી અથવા પૂજા કરવામાં આવે ત્યારે.			when worshipped, worshipped From the root ‘pūj’ meaning to worship. ‘pūjite’ is in the locative case, implying ‘when worshipped’ or ‘in the worship of’.
नन्दिकेश्र्वरे		નન્દિકેશ્ર્વરે		Nandikeśvare
નંદિકેશ્વરને, નંદીને નંદી ભગવાન શિવના વાહન અને મુખ્ય ગણ છે. તેમને દેવતા તરીકે પૂજવામાં આવે છે. અહીં ‘નંદિકેશ્વર’ શબ્દ નંદીજી માટે જ વપરાયો છે, જેમના પ્રત્યે ભક્તિ દર્શાવવામાં આવે છે.			to Nandi, the lord of Nandi Nandi is the bull Vahana (mount) of Lord Shiva and is considered a chief devotee and guardian. ‘Ishvara’ means lord, so ‘Nandikeshvara’ can mean ‘Lord of Nandi’ (referring to Shiva as Nandi’s lord) or ‘Nandi who is a lord’ (venerable Nandi). Here, it refers to Nandi himself, a revered deity.

Sentence - 2

———

शुद्ध्यन्ति सर्वपापेभ्यो एक बिल्वं शिवार्पणम्

———

Meaning

એક બીલીપત્ર ભગવાન શિવને અર્પણ કરવાથી સર્વ પાપોમાંથી શુદ્ધિ થાય છે.

One Bilva leaf offered to Shiva purifies one from all sins.

Meaning of Words

शुद्ध्यन्ति		શુદ્ધ્યન્તિ		śuddhyanti
શુદ્ધ થાય છે, પવિત્ર થાય છે ‘શુદ્ધ’ એટલે પવિત્ર થવું. ‘શુદ્ધ્યન્તિ’ એટલે (પાપોમાંથી) શુદ્ધ થાય છે અથવા પવિત્ર થાય છે.			are purified, become pure From the root ‘śudh’ meaning to purify or cleanse. It is a verb in the third person plural, indicating that sins (or the person) are purified.
सर्वपापेभ्यो		સર્વપાપેભ્યો		sarvapāpebhyo
સર્વ પાપોમાંથી, બધા પાપોમાંથી ‘સર્વ’ એટલે બધા અને ‘પાપ’ એટલે દુષ્કર્મ કે અપરાધ. ‘સર્વપાપેભ્યો’ એટલે બધા પ્રકારના પાપોમાંથી મુક્તિ.			‘Sarva’ means all, ‘pāpa’ means sin. The suffix ‘-ebhyo’ indicates the ablative case, meaning ‘from’ or ‘out of’. So, ‘from all sins’.
एक		એક		eka
એક, એકમાત્ર			one, a single
बिल्वं		બિલ્વં		bilvaṃ
બીલીપત્ર, એક બીલી બીલી વૃક્ષનું પાન, જે ભગવાન શિવને અત્યંત પ્રિય છે અને પૂજામાં મુખ્યત્વે વપરાય છે.			a Bilva leaf Same as ‘Bilva’, but here specifically indicating ‘a single Bilva leaf’ as the object or subject.
शिवार्पणम्		શિવાર્પણમ્		śivārpaṇam
શિવને અર્પણ, શિવને સમર્પણ ‘શિવ’ એટલે ભગવાન શિવ અને ‘અર્પણમ્’ એટલે સમર્પણ કે ભેટ. આમ, ‘શિવાર્પણમ્’ એટલે ભગવાન શિવને સમર્પિત કરવું.			offered to Shiva, dedication to Shiva ‘Śiva’ refers to Lord Shiva. ‘Arpaṇam’ means offering, dedication. So, ‘an offering to Shiva’.

---