Shree Ram Vandana - 3

The Shloka

———

भजु दीनबन्धु दिनेश दानव

दैत्य वंश निकन्दनं ।

रघुनन्द आनन्द कन्द कोशल

चन्द दशरथ नन्दनं ॥

———

Bhaju deenabandhu dinesha dānava daitya vaṃśa nikandanaṁ ।

Raghunanda ānanda kanda koshala chanda dasharatha nandanaṁ ॥

———

Meaning / Summary

हा श्लोक भगवान रामाच्या विविध दिव्य गुणांचे सुंदर वर्णन करतो, त्यांच्या दयेवर (दीनबंधु), वाईटाचा नायनाट करण्याच्या त्यांच्या शक्तीवर (दानव दैत्य वंश निकंदनम्) आणि एक आदर्श शासक आणि प्रिय राजकुमार (रघुनंद, कोशल चंद, दशरथ नंदनम्) म्हणून त्यांची ओळख यावर भर देतो. तो भक्तांना या गुणांवर मनन करण्यास आणि त्यांच्यात आश्रय घेण्यास प्रोत्साहित करतो, त्यांना परमानंदाचे अंतिम स्रोत आणि धर्माचे रक्षक म्हणून ओळखतो. तो रामाचे एक परोपकारी रक्षक आणि अधर्माविरुद्ध एक शक्तिशाली योद्धा असे दुहेरी स्वरूप अधोरेखित करतो.

दीनदयाळू, दानव आणि दैत्य वंशाचा नाश करणाऱ्या तेजाची (श्रीरामाची) उपासना करा. रघुकुळाला आनंद देणाऱ्या, आनंदाचे मूळ असलेल्या, कोशल देशाचा चंद्र असलेल्या आणि दशरथाच्या पुत्राला (श्रीरामाला) भजा.

हा श्लोक भगवान श्रीरामाचे आवाहन आहे, ज्यात त्यांना गरीब लोकांचा दयाळू मित्र, राक्षस वंशांचा नाश करणारा, रघू कुळाचा आनंद, आनंदाचे मूर्त स्वरूप, कोशलचा प्रिय राजकुमार आणि राजा दशरथाचा पुत्र असे वर्णन केले आहे.

This shloka beautifully encapsulates various divine attributes of Lord Rama, emphasizing his compassion (deenabandhu), his power to eradicate evil (danava daitya vamsha nikandanam), and his identity as the ideal ruler and beloved prince (raghunanda, koshal chanda, dasharatha nandanam). It encourages devotees to meditate upon these qualities and seek refuge in him, recognizing him as the ultimate source of bliss and a protector of dharma. It highlights the dual nature of Rama as both a benevolent protector and a formidable warrior against unrighteousness.

Worship the friend of the helpless, the radiant one who destroys the lineage of demons and evil forces. (Worship) Rama, who is the delight of the Raghu dynasty, the very source of joy, the moon of Kosala, and the beloved son of Dasharatha.

This shloka is an invocation to Lord Rama, describing him as the compassionate friend of the poor, the destroyer of demon lineages, the joy of the Raghu dynasty, the embodiment of bliss, the beloved prince of Kosala, and the son of King Dasharatha.

Sentence - 1

———

भजु दीनबन्धु दिनेश दानव दैत्य वंश निकन्दनं ।

———

Meaning

दीनदयाळू, दानव आणि दैत्य वंशाचा नाश करणाऱ्या सूर्याची (श्रीरामाची) उपासना करा.

Worship the friend of the helpless, the sun who destroys the lineage of demons and evil forces.

Meaning of Words

भजु

bhaju

भजा, उपासना करा

Worship, Adore

दीनबन्धु

deenabandhu

दीन, गरीब लोकांचा मित्र

जो गरीब, दुर्बळ आणि निराधार लोकांचा रक्षणकर्ता आणि कल्याण करणारा आहे.

Friend of the helpless

One who is a protector and benefactor of the poor, weak, and downtrodden.

दिनेश

dinesha

दिनकर, सूर्य; प्रकाश देणारा

शब्दशः ‘दिवसाचा स्वामी’ (सूर्य), लाक्षणिक अर्थाने जो अंधार (अज्ञान किंवा वाईट) दूर करतो आणि प्रकाश देतो. येथे, ते भगवान रामाचे तेजस्वी तेज आणि वाईट गोष्टींचा नाश करण्याची त्यांची शक्ती दर्शवते, जसा सूर्य अंधार दूर करतो.

Lord of the day, Sun; Illuminator

Literally ‘lord of the day’ (sun), metaphorically refers to one who illuminates, dispels darkness (of ignorance or evil) and brings light. Here, it implies Lord Rama’s radiant glory and his power to destroy evil, just as the sun dispels darkness.

दानव

dānava

दानव, राक्षस

Demon

दैत्य

daitya

दैत्य, राक्षस

Demon

वंश

vaṃśa

वंश, कुळ

Lineage, Race, Dynasty

निकन्दनं

nikandanam

नाश करणारा, संहारक

Destroyer, Annihilator

Sentence - 2

———

रघुनन्द आनन्द कन्द कोशल चन्द दशरथ नन्दनं ॥

———

Meaning

रघुकुळाला आनंद देणाऱ्या, आनंदाचे मूळ असलेल्या, कोशल देशाचा चंद्र असलेल्या आणि दशरथाच्या पुत्राला (श्रीरामाला) भजा.

(Worship) Rama, who is the delight of the Raghu dynasty, the very source of joy, the moon of Kosala, and the beloved son of Dasharatha.

Meaning of Words

रघुनन्द

raghunanda

रघू कुळाला आनंद देणारा

रघुनंद हे विशेषतः भगवान रामाचा उल्लेख करते, ज्यांनी रघुवंशी कुळाला गौरव आणि आनंद दिला.

Delight of the Raghu dynasty

Raghunanda specifically refers to Lord Rama, who brought glory and joy to the illustrious Raghu dynasty.

आनन्द

ānanda

आनंद, सुख

Joy, Bliss

कन्द

kanda

मूळ, उगमस्थान

‘आनंद कंद’ या संदर्भात, याचा अर्थ आनंद आणि परमानंदाचे मूळ किंवा मूर्तिमंत स्वरूप.

Root, Source

In the context of ‘Ananda Kanda’, it means the very source or embodiment of joy and bliss.

कोशल

koshala

कोशल देशाचा, कोशल राज्याचा

Of Kosala, relating to Kosala kingdom

चन्द

chanda

जसा चंद्र थंडावा आणि शांतता आणतो, त्याचप्रमाणे ‘कोशल चंद’ म्हणजे कोशल राज्याला शांती, आनंद आणि समृद्धी देणारा.

Moon

Just as the moon brings coolness and calm, ‘Kosala Chanda’ implies one who brings peace, joy, and prosperity to the kingdom of Kosala.

दशरथ

dasharatha

दशरथ (राजा दशरथ)

Dasharatha (King Dasharatha)

नन्दनं

nandanam

पुत्र, आनंद देणारा

प्रिय पुत्राचा उल्लेख आहे जो आपल्या माता-पित्यांना आनंद आणि अभिमान देतो.

Son, Delight

Refers to a beloved son who brings joy and pride to his parents.