Shree Ram Vandana - 1

The Shloka

———

श्री रामचन्द्र कृपालु भजुमन

हरण भवभय दारुणं ।

नव कंज लोचन कंज मुख

कर कंज पद कंजारुणं ॥

———

ಶ್ರೀ ರಾಮಚಂದ್ರ ಕೃಪಾಲು ಭಜುಮನ್ ಹರಣ ಭವಭಯ ದಾರುಣಂ.

ನವ ಕಂಜ ಲೋಚನ ಕಂಜ ಮುಖ ಕರ ಕಂಜ ಪದ ಕಂಜಾರುಣಂ.

———

Śrī Rāmachandra kṛpālu bhajuman haraṇa bhavabhaya dāruṇaṁ.

Nava kañja lochana kañja mukha kara kañja pada kañjāruṇaṁ.

———

Meaning / Summary

ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಶ್ರೀರಾಮಚಂದ್ರನ ದೈವಿಕ ಗುಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಂಸಾರ ಭಯವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಅವನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವ ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕ ಆಹ್ವಾನವಾಗಿದೆ. ಜನನ-ಮರಣದ ಚಕ್ರದಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಭಕ್ತರು ಅವನ ಕರುಣೆಗೆ ಶರಣಾಗುವಂತೆ ಇದು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ. ಪುನರಾವರ್ತಿತವಾಗಿ ಕಮಲದೊಂದಿಗೆ (ಕಂಜ) ಹೋಲಿಕೆಯು ಅವನ ಶುದ್ಧತೆ, ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ದೈವತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ, ಅವನನ್ನು ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಚಿಂತನೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ವಸ್ತುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಎಲೈ ಮನವೇ, ದಯಾಳುವಾದ ಶ್ರೀ ರಾಮಚಂದ್ರನನ್ನು ಭಜಿಸು, ಅವನು ಸಂಸಾರದ ಭೀಕರ ಭಯವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವವನು. ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಅರಳಿದ ತಾವರೆಯಂತೆ, ಮುಖವು ಕಮಲದಂತೆ, ಕೈಗಳು ಕಮಲದಂತೆ ಮತ್ತು ಪಾದಗಳು ಕೆಂಪಾದ ತಾವರೆಯಂತೆ ಇವೆ.

ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಶ್ರೀ ರಾಮಚಂದ್ರನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವಂತೆ ಕರೆ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಅವನನ್ನು ದಯಾಳು ಮತ್ತು ಸಂಸಾರದ ಭಯವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವವನು ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅವನ ದೈಹಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ, ಅವನ ಅರಳಿದ ಕಮಲದಂತಹ ಕಣ್ಣುಗಳು, ಕಮಲದಂತಹ ಮುಖ, ಕಮಲದಂತಹ ಕೈಗಳು ಮತ್ತು ಕಮಲದಂತೆ ಕೆಂಪಾದ ಪಾದಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸುತ್ತದೆ.

This shloka is a heartfelt invocation and description of Lord Rama, highlighting his divine attributes and his role as a savior. It encourages devotees to surrender to his compassion, which can liberate them from the cycle of birth and death. The repeated comparison to the lotus flower (kāñja) emphasizes his purity, beauty, and divinity, making him an ideal object of devotion and contemplation.

O mind, worship the compassionate Lord Ramachandra, who removes the terrible fear of worldly existence. His eyes are like fresh lotuses, His face is like a lotus, His hands are like lotuses, and His feet are reddish like a lotus.

This shloka calls upon the mind to worship Lord Ramachandra, describing him as compassionate and the remover of worldly fears. It then beautifully details his physical features, comparing his fresh lotus-like eyes, lotus-like face, lotus-like hands, and reddish lotus-like feet.

Sentence - 1

———

श्री रामचन्द्र कृपालु भजुमन हरण भवभय दारुणं ।

———

Meaning

ಎಲೈ ಮನವೇ, ದಯಾಳುವಾದ ಶ್ರೀ ರಾಮಚಂದ್ರನನ್ನು ಭಜಿಸು, ಅವನು ಸಂಸಾರದ ಭೀಕರ ಭಯವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವವನು.

O mind, worship the compassionate Lord Ramachandra, who removes the terrible fear of worldly existence.

Meaning of Words

श्री

ಶ್ರೀ

Śrī

ಶ್ರೀ, ಪೂಜ್ಯ

Revered, glorious, auspicious

रामचन्द्र

ರಾಮಚಂದ್ರ

Rāmachandra

ರಾಮಚಂದ್ರನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಏಳನೇ ಅವತಾರವಾದ ಶ್ರೀರಾಮನ ಹೆಸರು, ಇವನು ತನ್ನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಾರಿತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ದಯಾಮಯ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿ.

Lord Ramachandra

Ramachandra is a name of Lord Rama, the seventh avatar of Vishnu, revered for his righteous character and compassionate rule.

कृपालु

ಕೃಪಾಲು

kṛpālu

ಕೃಪಾಳು, ದಯಾಳು

Compassionate, merciful, kind

भजुमन

ಭಜುಮನ್

bhajuman

ಎಲೈ ಮನವೇ, ಭಜಿಸು!

ಇದು ಸಂಯುಕ್ತ ಪದ: ‘ಭಜು’ ಎಂದರೆ ‘ಭಜಿಸು, ಜಪಿಸು, ಆರಾಧಿಸು’, ಮತ್ತು ‘ಮನ್’ ಎಂದರೆ ‘ಮನಸ್ಸು’ ಪದದ ಸಂಬೋಧನಾ ರೂಪ, ‘ಎಲೈ ಮನವೇ’ ಎಂದು ಅರ್ಥ. ಆದ್ದರಿಂದ ‘ಎಲೈ ಮನವೇ, ಭಜಿಸು’ ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ.

O mind, worship!

This is a compound word: ‘bhaju’ means ‘worship, chant, adore’, and ‘man’ is a vocative form of ‘manas’ meaning ‘mind’. So, it means ‘O mind, worship’.

हरण

ಹರಣ

haraṇa

ಹರಣ, ಹೋಗಲಾಡಿಸುವವನು

Remover, destroyer, taking away

भवभय

ಭವಭಯ

bhavabhaya

ಭವಭಯ, ಸಂಸಾರದ ಭಯ

ಸಂಸಾರ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿನ ಜನನ, ಮರಣ ಮತ್ತು ಪುನರ್ಜನ್ಮದ ಭಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿರುವ ದುಃಖವನ್ನು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

Fear of worldly existence (samsara), fear of rebirth

Refers to the fear associated with the cycle of birth, death, and rebirth, known as samsara, and the suffering inherent in it.

दारुणं

ದಾರುಣಂ

dāruṇaṁ

ದಾರುಣಂ, ಭೀಕರವಾದ

Terrible, dreadful, severe

Sentence - 2

———

नव कंज लोचन कंज मुख कर कंज पद कंजारुणं ॥

———

Meaning

ಯಾರ ಕಣ್ಣುಗಳು ಅರಳಿದ ತಾವರೆಯಂತೆ ಇವೆಯೋ, ಮುಖವು ಕಮಲದಂತೆ ಇವೆಯೋ, ಕೈಗಳು ಕಮಲದಂತಿವೆಯೋ ಮತ್ತು ಪಾದಗಳು ಕೆಂಪಾದ ತಾವರೆಯಂತೆ ಇವೆಯೋ.

Whose eyes are like fresh lotuses, whose face is like a lotus, whose hands are like lotuses, and whose feet are reddish like a lotus.

Meaning of Words

नव

ನವ

nava

ನವ, ಹೊಸ, ಅರಳಿದ

Fresh, new

कंज

ಕಂಜ

kañja

ಕಂಜ, ಕಮಲ, ತಾವರೆ

Lotus

लोचन

ಲೋಚನ

lochana

ಲೋಚನ, ಕಣ್ಣುಗಳು

Eyes

मुख

ಮುಖ

mukha

ಮುಖ

Face

कर

ಕರ

kara

ಕರ, ಕೈಗಳು

Hands

पद

ಪದ

pada

ಪದ, ಪಾದಗಳು

Feet

कंजारुणं

ಕಂಜಾರುಣಂ

kañjāruṇaṁ

ಕಂಜಾರುಣಂ, ಕಮಲದಂತೆ ಕೆಂಪಾದ

ಇದು ‘ಕಂಜ’ (ಕಮಲ) + ‘ಆರುಣಂ’ (ಕೆಂಪು/ಅರುಣವರ್ಣ) ಎಂಬ ಸಂಯುಕ್ತ ಪದ. ಇದು ಶ್ರೀರಾಮನ ಪಾದಗಳ ಬಣ್ಣವು ಹೊಸದಾಗಿ ಅರಳಿದ ಕಮಲದಂತೆ ಸುಂದರವಾದ, ಮೃದುವಾದ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.

Reddish like a lotus, lotus-red

This is a compound word ‘kañja’ (lotus) + ‘āruṇaṁ’ (reddish/crimson). It describes the hue of Lord Rama’s feet as being a beautiful, soft red, like the color of a fresh lotus.