Madhurashtakam - 3

The Shloka

———

वेणुर्मधुरो रेणुर्मधुरः पाणिर्मधुरः पादौ मधुरौ ।

नृत्यं मधुरं सख्यं मधुरं मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ॥

———

Veṇur madhuro reṇur madhuraḥ pāṇir madhuraḥ pādau madhurau.

Nṛtyaṃ madhuraṃ sakhyaṃ madhuraṃ madhurādhipater akhilaṃ madhuram ॥

———

Meaning / Summary

हा श्लोक भगवान श्रीकृष्णाच्या सर्वव्यापी दैवी गोडव्यावर भर देतो. तो हे अधोरेखित करतो की केवळ त्यांच्या प्रत्यक्ष कृतीच नव्हे, तर त्यांच्याशी संबंधित गोष्टी, जसे की त्यांच्या पायांची धूळ देखील त्यांच्या स्वाभाविक गोडव्याने भरलेली आहे. हे सूचित करते की भक्तासाठी, कृष्णाचे प्रत्येक पैलू, त्यांच्या गुणांपासून ते त्यांच्या लीलांपर्यंत, सर्वोच्च आनंद आणि आध्यात्मिक आकर्षणाचे स्रोत आहे. हे कृष्णाच्या दैवी स्वरूपाचे सर्वांगीण कौतुक करण्यास प्रोत्साहित करते.

त्यांची बासरी गोड आहे, त्यांच्या पायांची धूळ गोड आहे, त्यांचे हात गोड आहेत, त्यांचे पाय गोड आहेत. त्यांचे नृत्य गोड आहे, त्यांची मैत्री गोड आहे, मधुराधिपती कृष्णाचे सर्व काही गोड आहे.

मधुराष्टकम् मधील हा श्लोक असे घोषित करतो की भगवान श्रीकृष्णाचे प्रत्येक पैलू गोड आहे: त्यांची बासरी, त्यांच्या पायांची धूळ, त्यांचे हात, त्यांचे पाय, त्यांचे नृत्य आणि त्यांची मैत्री. हा श्लोक यावर भर देतो की मधुराधिपती कृष्णाशी संबंधित प्रत्येक गोष्ट स्वाभाविकपणे गोड आणि आनंददायक आहे.

This shloka emphasizes the all-pervading divine sweetness of Lord Krishna. It highlights that not just His direct actions, but even things associated with Him, like the dust from His feet, are imbued with His inherent sweetness. It signifies that for a devotee, every aspect of Krishna, from His attributes to His pastimes, is a source of supreme bliss and spiritual charm. It encourages a holistic appreciation of Krishna’s divine nature.

His flute is sweet, the dust from His feet is sweet, His hands are sweet, His feet are sweet. His dance is sweet, His friendship is sweet, everything about the Lord of sweetness (Krishna) is sweet.

This verse from Madhurashtakam declares that every aspect of Lord Krishna is sweet: His flute, the dust of His feet, His hands, His feet, His dance, and His friendship. It concludes by affirming that absolutely everything pertaining to Krishna, the Lord of sweetness, is inherently sweet and delightful.

Sentence - 1

———

वेणुर्मधुरो रेणुर्मधुरः पाणिर्मधुरः पादौ मधुरौ ।

———

Meaning

त्यांची बासरी गोड आहे, त्यांच्या पायांची धूळ गोड आहे, त्यांचे हात गोड आहेत, त्यांचे पाय गोड आहेत.

His flute is sweet, the dust (from His feet) is sweet, His hands are sweet, His feet are sweet.

Meaning of Words

वेणुः

Veṇuḥ

भगवान श्रीकृष्णांनी वाजवलेली बांबूची बासरी, जी तिच्या मोहक आणि मधुर आवाजासाठी प्रसिद्ध आहे आणि सर्व सजीवांना मोहित करते.

The bamboo flute played by Lord Krishna, known for its enchanting and melodious sound that captivated all living beings.

मधुरो

Madhuro

आल्हाददायक, आनंददायक, मोहक, मधुर. येथे याचा अर्थ सामान्य इंद्रियजन्य आनंदाच्या पलीकडील आध्यात्मिक गोडवा आहे.

Pleasing, delightful, charming, melodious. In this context, it refers to the spiritual sweetness that transcends ordinary sensory pleasure.

रेणुः

Reṇuḥ

भगवान श्रीकृष्णांच्या चालण्याने किंवा खेळण्याने जमिनीतून उडणारे सूक्ष्म धुळीचे कण. ही धूळ भक्त अत्यंत पवित्र आणि आध्यात्मिकदृष्ट्या गोड मानतात.

The fine dust particles that rise from the ground when Lord Krishna walks or plays. This dust is considered sacred and spiritually sweet by devotees.

पाणिः

Pāṇiḥ

भगवान श्रीकृष्णांचे हात, जे बासरी धरतात, पर्वत उचलतात आणि विविध दैवी कार्ये करतात, त्यांच्या दैवी स्पर्शामुळे आणि कृतींमुळे ते गोड असे वर्णन केले आहे.

Lord Krishna’s hands, which hold the flute, lift mountains, and perform various divine acts, are described as sweet due to their divine touch and actions.

पादौ

Pādau

पाय

भगवान श्रीकृष्णांचे चरणकमल, ज्यांची भक्त पूजा करतात आणि जे सर्व शुभ आणि आनंदाचे मूळ मानले जातात.

The lotus feet of Lord Krishna, which are worshipped by devotees and are considered the source of all auspiciousness and bliss.

मधुरौ

Madhurau

गोड

sweet

Sentence - 2

———

नृत्यं मधुरं सख्यं मधुरं मधुराधिपतेरखिलं मधुरम् ॥

———

Meaning

त्यांचे नृत्य गोड आहे, त्यांची मैत्री गोड आहे, मधुराधिपती कृष्णाचे सर्व काही गोड आहे.

His dance is sweet, His friendship is sweet, everything about the Lord of sweetness (Krishna) is sweet.

Meaning of Words

नृत्यम्

Nṛtyam

भगवान श्रीकृष्णांचे दैवी नृत्य, विशेषतः रासलीला, जे शुद्ध प्रेम आणि आनंदाचे प्रदर्शन आहे आणि जे पाहणाऱ्या प्रत्येकाला मोहित करते.

Lord Krishna’s divine dance, especially the Rasa Lila, which is a manifestation of pure love and bliss, charming all who witness it.

सख्यम्

Sakhyam

भगवान श्रीकृष्ण आपल्या भक्तांना देणारी प्रेमळ आणि उदार मैत्री, जी मार्गदर्शन, संरक्षण आणि बिनशर्त प्रेम प्रदान करते.

The loving and benevolent friendship that Lord Krishna extends to His devotees, offering guidance, protection, and unconditional love.

मधुराधिपतेः

Madhurādhipateḥ

मधुराधिपतीचे

भगवान श्रीकृष्णांना उद्देशून, जे सर्व गोडव्याचे सार्वभौम स्वामी आहेत, ज्यांचे संपूर्ण अस्तित्व दैवी मोहिनी आणि आनंदाने भरलेले आहे.

of the Lord of sweetness

Referring to Lord Krishna, who is the sovereign and master of all sweetness, whose very being is saturated with divine charm and bliss.

अखिलम्

Akhilam

सर्व काही

भगवान श्रीकृष्णांचे प्रत्येक पैलू, गुणधर्म, कृती आणि स्वरूप.

everything

Every single aspect, attribute, action, and manifestation of Lord Krishna.