Self-Control - 06 - 01

The Shloka

———

श्रीभगवानुवाच ।

अनाश्रितः कर्मफलं कार्यं कर्म करोति यः ।

स संन्यासी च योगी च न निरग्निर्न चाक्रियः ॥

———

శ్రీ భగవానువాచ: అనాశ్రితః కర్మఫలం కార్యం కర్మ కరోతి యః ।

స న్యాసీ చ యోగీ చ న నిరగ్నిర్న చాక్రియః ॥

———

Shri Bhagavan Uvacha: Anashritah karmaphalam karyam karma karoti yah ।

Sah sannyasi cha yogi cha na niragnirna chakriyah ॥

———

Meaning / Summary

ఈ శ్లోకం సన్యాసం (త్యాగం) మరియు యోగం (ఆధ్యాత్మిక సాధన) యొక్క నిజమైన అర్థాన్ని వివరిస్తుంది. నిజమైన త్యాగం అనేది బాహ్య కర్మలను లేదా అగ్నియాగాదులను వదిలివేయడం కాదు, కర్మల ఫలితాల నుండి అంతర్గతంగా వైదొలగడమే అని ఇది నొక్కి చెబుతుంది. తన విధులను వాటి ఫలాలపై ఆసక్తి లేకుండా నిర్వర్తించే వ్యక్తి నిజమైన త్యాగి మరియు యోగిగా పరిగణించబడతాడు.

పరమాత్ముడు చెప్పెను: ఏ వ్యక్తి తన పనుల ఫలితాలపై ఆసక్తి లేకుండా, నిర్దేశించిన విధులను నిర్వర్తిస్తాడో, అతడే నిజమైన సన్యాసి మరియు యోగి; అగ్నిహోత్రం వంటి కర్మలు చేయనివాడు, కర్మలు చేయనివాడు యోగి కాలేడు.

నిజమైన త్యాగం మరియు యోగం కర్మఫలాలపై వ్యామోహం లేకుండా తమ విధులను నిర్వర్తించడంలోనే ఉన్నాయి, కర్మలను లేదా కర్మలను విడిచిపెట్టడంలో కాదు.

శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి వివరిస్తున్నాడు, ‘సన్యాసి’ (భౌతిక ప్రపంచాన్ని త్యజించినవాడు) మరియు ‘యోగి’ (పరమాత్మతో ఏకమైనవాడు) యొక్క నిజమైన నిర్వచనం బాహ్య రూపాలపై లేదా అన్ని కర్మలను వదిలివేయడంపై ఆధారపడి ఉండదు. బదులుగా, ఇది ఒకరి అంతర్గత వైరాగ్యంపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఒక వ్యక్తి తన నిర్దేశిత విధులను (‘కార్యం కర్మ’) ఆ పనుల ఫలితాలపై (‘కర్మఫలం’) ఆధారపడకుండా లేదా ఆశించకుండా నిర్వర్తిస్తే, అతడు నిజమైన సన్యాసి మరియు యోగిగా పరిగణించబడతాడు. ఈ శ్లోకం, పవిత్రమైన అగ్నిని (‘నిరగ్ని’) నిర్వహించడం వంటి కర్మలను బాహ్యంగా త్యజించేవారికి లేదా ఎటువంటి కార్యకలాపాలను (‘చాక్రియ’) నిలిపివేసేవారికి భిన్నంగా, అటువంటి వ్యక్తులు నిజమైన యోగులు కారని వివరిస్తుంది. ఇక్కడ ‘నిష్కామ కర్మ’ - ఫలాలపై కోరిక లేకుండా చేసే నిస్వార్థ చర్య - పై ప్రాధాన్యత ఇవ్వబడింది.

ఈ శ్లోకానికి ప్రత్యేకమైన కథ ఏదీ లేదు. ఇది భగవద్గీతలో శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి అందించిన ఒక తాత్విక బోధన, ఇది కర్మ యోగం మరియు సన్యాసం యొక్క నిజమైన స్వభావాన్ని వివరిస్తుంది.

This verse clarifies the true meaning of sannyasa (renunciation) and yoga (mysticism). It emphasizes that true renunciation is not about abandoning external actions or rituals like fire sacrifice, but about inner detachment from the results of one’s actions. A person who performs their duties without being motivated by the rewards is considered a true renunciate and a yogi.

The Supreme Lord said: He who is not attached to the fruits of his work and performs his prescribed duty is a renunciate and a mystic; he who is without the fire of sacrifice and without action is not a mystic.

True renunciation and mysticism lie in performing one’s duties without attachment to the outcome, not in abandoning action or rituals.

Lord Krishna explains to Arjuna that the true definition of a ‘sannyasi’ (one who has renounced the material world) and a ‘yogi’ (one who is united with the Supreme) is not based on outward appearances or the abandonment of all actions. Instead, it is based on one’s inner state of detachment. A person is considered a true sannyasi and yogi if they perform their prescribed duties (‘karyam karma’) without depending on or expecting the results (‘karmaphalam’) of those actions. The verse contrasts this with those who might outwardly renounce rituals like maintaining the sacred fire (‘niragni’) or cease all activity (‘chakriyah’), stating that such individuals are not true yogis. The emphasis is on ‘nishkama karma’ – selfless action performed without desire for its fruits.

Sentence - 1

———

श्रीभगवानुवाच ।

अनाश्रितः कर्मफलं कार्यं कर्म करोति यः ।

स संन्यासी च योगी च न निरग्निर्न चाक्रियः ॥

———

Meaning

పరమాత్ముడు చెప్పెను: ఏ వ్యక్తి తన పనుల ఫలితాలపై ఆసక్తి లేకుండా, నిర్దేశించిన విధులను నిర్వర్తిస్తాడో, అతడే సన్యాసి మరియు యోగి; అగ్నిహోత్రం లేనివాడు, కర్మలు చేయనివాడు యోగి కాడు.

The Supreme Lord said: He who is not attached to the fruits of his work and performs his prescribed duty is a renunciate and a mystic; he who is without the fire of sacrifice and without action is not a mystic.

Meaning of Words

श्रीभगवानुवाच		శ్రీ భగవానువాచ		Shri Bhagavan Uvacha
పరమాత్ముడు చెప్పెను ఇది శ్రీకృష్ణుడిని సూచిస్తుంది, పరమ దేవుడు, భగవద్గీతను బోధిస్తున్నాడు.			The Supreme Personality of Godhead said This refers to Lord Krishna, the Supreme Being, who is speaking the Bhagavad Gita.
अनाश्रितः		అనాశ్రితః		Anashritah
దేనిపైనైనా ఆధారపడనివాడు లేదా ఆశ్రయం కోరనివాడు.			Not taking shelter One who does not depend on or seek refuge in something.
कर्मफलं		కర్మఫలం		karmaphalam
కర్మ ఫలము చేయబడిన పని యొక్క ఫలితం లేదా పర్యవసానం.			Of the fruit of action The result or consequence of an action performed.
कार्यं		కార్యం		karyam
చేయవలసిన పని ఒకరి నిర్దేశించిన పాత్ర లేదా ధర్మం ప్రకారం చేయవలసిన విధి లేదా చర్య.			Prescribed duty Duty or action that ought to be performed as per one’s prescribed role or dharma.
कर्म		కర్మ		karma
చర్య, పని, కర్మ; తరచుగా ఒకరి విధిని నెరవేర్చడానికి చేసే పని సందర్భంలో ఉపయోగిస్తారు.			Action, deed, work; often used in the context of work done to fulfill one’s duty.
करोति		కరోతి		karoti
చేయును, నిర్వర్తించును, ఆచరించును.			Performs Does, performs, executes.
यः		యః		yah
ఎవడైతే వ్యక్తిని సూచించే సంబంధిత సర్వనామం.			He who A relative pronoun referring to the person.
स		స		sah
అతడు, ఆ వ్యక్తి.			He, that person.
संन्यासी		న్యాసీ		sannyasi
సన్యాసి సంసారాన్ని మరియు దాని అనుబంధాలను త్యజించినవాడు; ఒక తపస్వి.			Renunciate One who has renounced the world and its attachments; an ascetic.
च		చ		cha
మరియు			And
योगी		యోగీ		yogi
యోగి యోగం సాధన చేసేవాడు, దైవంతో ఐక్యం లక్ష్యంగా చేసుకున్న ఆధ్యాత్మిక క్రమశిక్షణ.			Mystic One who practices yoga, a spiritual discipline aiming at union with the divine.
न		న		na
కాదు			Not
निरग्निः		నిరగ్నిః		niragnih
అగ్నిహోత్రం లేనివాడు అక్షరాలా, ‘అగ్ని లేకుండా’. పవిత్రమైన గృహ అగ్నిని (అగ్ని) నిర్వహించని వ్యక్తిని సూచిస్తుంది, ఇది సాంప్రదాయ వైదిక కర్మలలో ఒక భాగం. విస్తృత అర్థంలో, నిర్దేశించిన మతపరమైన విధులను వదిలివేసిన వ్యక్తిని సూచిస్తుంది.			One who has no sacred fire Literally, ‘without fire’. Refers to one who does not maintain the sacred domestic fire (Agni), which was a part of traditional Vedic rituals. In a broader sense, it implies one who has given up prescribed religious duties.
चाक्रियः		చాక్రియః		chakriyah
కర్మ చేయనివాడు కర్మరహితుడు; ఎటువంటి విధిని లేదా చర్యను చేయనివాడు.			One who does not perform action One who is inactive; one who does not perform any duty or action.

---