Renunciation - 05 - 03¶

The Shloka¶

———

ज्ञेयः स नित्यसंन्यासी यो न द्वेष्टि न काङ्क्षति ।

निर्द्वन्द्वो हि महाबाहो सुखं बन्धात्प्रमुच्यते ॥

———

జ్ఞేయః స నిత్యసంన్యాసీ యో న ద్వేష్టి న కాంక్షతి ।

నిర్ద్వన్ద్వో హి మహాబాహో సుఖం బన్ధాత్ప్రముచ్యతే ॥

———

jñeyaḥ sa nityasaṁnyāsī yo na dveṣṭi na kāṅkṣati ।

nirdvandvo hi mahābāho sukhaṁ bandhātpramucyate ॥

———

Meaning / Summary¶

ఈ శ్లోకం కర్మ సన్న్యాసం కన్నా కర్మ ఫలాన్ని విడిచిపెట్టడమే ముఖ్యమని తెలియజేస్తుంది. రాగద్వేషాలను జయించినవాడు మాత్రమే నిజమైన సన్న్యాసి అని, అతడే ముక్తికి అర్హుడని తెలుపుతుంది.

ఓ మహాబాహువు అర్జునా! ఎవడు ద్వేషించడో, దేనినీ కోరడో, అటువంటి వ్యక్తి నిత్య సన్న్యాసిగా తెలుసుకోవాలి. అటువంటి రాగద్వేషాలు లేనివాడు సులభంగా సంసార బంధం నుండి విముక్తుడవుతాడు.

రాగద్వేషాలు లేనివాడే నిజమైన సన్న్యాసి. అటువంటి వాడు సులభంగా బంధాల నుండి విముక్తుడవుతాడు.

ఈ శ్లోకంలో శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుడికి నిజమైన సన్న్యాసి లక్షణాలను తెలియజేస్తున్నాడు. బాహ్యంగా కర్మలను విడిచిపెట్టినంత మాత్రాన సన్న్యాసి కాలేడని, రాగద్వేషాలను జయించినవాడే నిజమైన సన్న్యాసి అని అంటున్నాడు. ఎవడైతే ఏ వస్తువును ద్వేషించకుండా, దేని కోసం ఆరాటపడకుండా ఉంటాడో, అతడే నిత్య సన్న్యాసి. అతడు ద్వంద్వాతీతుడై సుఖంగా బంధాల నుండి విముక్తి పొందుతాడు.

This verse emphasizes that renouncing the fruits of actions is more important than renouncing actions themselves. It highlights that only one who has conquered likes and dislikes is a true renunciate and is eligible for liberation.

O mighty-armed Arjuna, know that person to be a perpetual renunciate who neither hates nor desires. Free from dualities, he is easily liberated from bondage.

A person free from likes and dislikes is the true renunciate, and such a person is easily liberated from bondage.

In this verse, Lord Krishna explains to Arjuna the qualities of a true renunciate (Sannyasi). He clarifies that merely abandoning actions externally does not make one a Sannyasi. The one who has conquered likes and dislikes is the true renunciate. One who neither hates anything nor longs for anything is a perpetual renunciate. Being free from dualities, he is easily liberated from the bonds of the material world.

Sentence - 1¶

———

ज्ञेयः स नित्यसंन्यासी

———

Meaning¶

అతడు నిత్య సన్న్యాసి అని తెలుసుకోవాలి.

He should be known as a perpetual renunciate.

Meaning of Words¶

ज्ञेयः	జ్ఞేయః		jñeyaḥ
తెలుసుకోవలసినవాడు తెలుసుకోవడానికి అర్హుడైనవాడు లేదా గ్రహించదగినవాడు.		to be known worthy of being known, should be understood
स	స		sa
అతడు		he that person
नित्यसंन्यासी	నిత్యసంన్యాసీ		nityasaṁnyāsī
నిత్య సన్న్యాసి శాశ్వత సన్న్యాసి, ఎల్లప్పుడూ సన్న్యాసిగా ఉండేవాడు		perpetual renunciate eternal renunciate, always a renunciate

Sentence - 2¶

———

यो न द्वेष्टि न काङ्क्षति ।

———

Meaning¶

ఎవడు ద్వేషించడో, దేనినీ కోరడో

Who neither hates nor desires.

Meaning of Words¶

यः	యః		yaḥ
ఎవడు		whoever
न	న		na
లేదు		not
द्वेष्टि	ద్వేష్టి		dveṣṭi
ద్వేషించడు విరోధించడు, అయిష్టపడడు		hates detests, dislikes
काङ्क्षति	కాంక్షతి		kāṅkṣati
కోరుకోడు ఆశించడు, వాంఛించడు		desires longs for, craves

Sentence - 3¶

———

निर्द्वन्द्वो हि महाबाहो

———

Meaning¶

ఓ మహాబాహువు అర్జునా! ద్వంద్వాతీతుడై

O mighty-armed one, free from dualities.

Meaning of Words¶

निर्द्वन्द्वो	నిర్ద్వన్ద్వః		nirdvandvo
ద్వంద్వాతీతుడు సుఖదుఃఖాలు, రాగద్వేషాలు లేనివాడు		free from dualities without pairs of opposites like pleasure and pain, attachment and aversion
हि	హి		hi
నిజంగా		indeed
महाबाहो	మహాబాహో		mahābāho
ఓ మహాబాహువు గొప్ప చేతులు కలవాడా (అర్జునుడిని సంబోధిస్తూ)		O mighty-armed one O one with powerful arms (addressing Arjuna)

Sentence - 4¶

———

सुखं बन्धात्प्रमुच्यते ॥

———

Meaning¶

సులభంగా బంధం నుండి విముక్తుడవుతాడు.

Is easily liberated from bondage.

Meaning of Words¶

सुखं	సుఖం		sukhaṁ
సులభంగా సంతోషంగా, తేలికగా		easily happily, effortlessly
बन्धात्	బన్ధాత్		bandhāt
సంసార బంధం నుండి, కామక్రోధాది బంధాల నుండి		from bondage from the bondage of material existence, from the bondages of desires and anger
प्रमुच्यते	ప్రముచ్యతే		pramucyate
విముక్తుడవుతాడు విడిపించబడతాడు, మోక్షం పొందుతాడు		is liberated is freed, attains liberation