Knowledge - 02 - 03

The Shloka

———

क्लैब्यं मा स्म गमः पार्थ नैतत्त्वय्युपपद्यते ।

क्षुद्रं हृदयदौर्बल्यं त्यक्त्वोत्तिष्ठ परन्तप ॥

———

క్లైబ్యం మా స్మ గమః పార్థ నైతత్త్వయ్యుపపద్యతే ।

క్షుద్రం హృదయదౌర్బల్యం త్యక్త్వోత్తిష్ఠ పరంతప ॥

———

klaibyaṁ mā sma gamaḥ pārtha naitattvayyupapadyate ।

kṣudraṁ hṛdayadaurbalyaṁ tyaktvottiṣṭha parantapa ॥

———

Meaning / Summary

ఈ శ్లోకం భగవద్గీతలో ఒక కీలకమైన మలుపు, కృష్ణుడు అర్జునుడి నిరాశను నేరుగా మరియు కఠినంగా మందలించడాన్ని సూచిస్తుంది. ఇది కృష్ణుడి బోధనలకు నాంది పలికింది, భావోద్వేగ బలహీనత, భయం లేదా అనురాగానికి లోనుకాకుండా తన ధర్మాన్ని నిర్వర్తించడం యొక్క ప్రాముఖ్యతను నొక్కి చెబుతుంది. ఇది కర్మయోగం మరియు ఆత్మ స్వభావంపై లోతైన తాత్విక చర్చకు వేదికను సిద్ధం చేస్తుంది.

పార్థా! పిరికితనాన్ని పొందవద్దు; ఇది నీకు తగదు. శత్రువులను సంహరించువాడా! ఈ చిన్న హృదయ దౌర్బల్యాన్ని వదలివేసి, లేచి నిలబడు!

కృష్ణుడు అర్జునుడి భావోద్వేగ బాధ మరియు యుద్ధం చేయడానికి సంకోచించినందుకు మందలిస్తాడు. అర్జునుడి గొప్ప వంశాన్ని మరియు వీరోచిత స్వభావాన్ని గుర్తుచేయడానికి అతన్ని ‘పార్థ’ మరియు ‘పరంతప’ అని పిలుస్తాడు, అతని పిరికితనాన్ని వదలివేసి, ఒక యోధుడిగా తన విధిని నిర్వర్తించడానికి లేచి నిలబడమని కోరుతాడు.

This shloka is a pivotal moment in the Bhagavad Gita, marking Krishna’s direct and stern rebuke of Arjuna’s despondency. It signifies the commencement of Krishna’s teachings, emphasizing the importance of performing one’s duty (Dharma) without succumbing to emotional weakness, fear, or attachment. It sets the stage for the profound philosophical discourse on Karma Yoga and the nature of self.

O son of Pritha! Do not yield to impotence; this is not befitting you. O chastiser of foes! Abandon this petty weakness of heart and arise!

Krishna admonishes Arjuna for his emotional distress and reluctance to fight. He calls Arjuna ‘Partha’ and ‘Parantapa’ to remind him of his noble lineage and heroic nature, urging him to cast aside his unmanly faint-heartedness and stand up to perform his duty as a warrior.

Sentence - 1

———

क्लैब्यं मा स्म गमः पार्थ नैतत्त्वय्युपपद्यते ।

———

Meaning

పార్థా! పిరికితనాన్ని పొందవద్దు; ఇది నీకు తగదు.

O son of Pritha! Do not yield to impotence; this is not befitting you.

Meaning of Words

क्लैब्यं		క్లైబ్యం		klaibyam
పిరికితనం, నపుంసకత్వం ధైర్యం లేకపోవడం, చేతకానితనం, బలహీనత లేదా పౌరుషం కోల్పోయిన స్థితిని సూచిస్తుంది. కృష్ణుడు అర్జునుడిని ఈ స్థితిని ప్రదర్శించినందుకు మందలిస్తున్నాడు, ఇది ఒక యోధుడికి తగనిది.			impotence, cowardice, helplessness This word refers to a state of weakness, lack of valor, or inability to act, often associated with a loss of courage or manliness. Krishna is admonishing Arjuna for exhibiting such a state, which is unbecoming of a warrior.
मा स्म		మా స్మ		mā sma
వద్దు, ఎన్నటికీ వద్దు ‘వద్దు’ లేదా ‘ఎన్నటికీ వద్దు’ అని నిషేధించే పదం. ఇది కృష్ణుడి నుండి వచ్చిన బలమైన ఆదేశం, అర్జునుడికి అతని ఆజ్ఞను నొక్కి చెబుతుంది.			do not, never This is a prohibitive particle, meaning ‘do not’ or ‘never.’ It forms a strong injunction from Krishna, emphasizing his command to Arjuna.
गमः		గమః		gamaḥ
పొందుము, చేరుము, లోనుకావద్దు ‘గమ్’ (వెళ్ళు, పొందు) అనే క్రియ ధాతువు నుండి వచ్చింది, ఇక్కడ ‘లోనుకావద్దు’ లేదా ‘పొందవద్దు’ (పిరికితనాన్ని) అని అర్థం.			yield, attain, fall into Derived from the verb root ‘gam’ (to go, to attain), here it implies ‘do not fall into’ or ‘do not acquire’ the state of cowardice.
पार्थ		పార్థ		pārtha
పృథ కుమారుడా, ఓ అర్జునా పార్థ అనేది అర్జునుడికి ఒక విశేషణం, అంటే ‘పృథ కుమారుడు.’ పృథ అనేది అర్జునుడి తల్లి కుంతికి మరొక పేరు. కృష్ణుడు అర్జునుడిని తరచుగా ఈ పేరుతో సంబోధిస్తాడు, వారి కుటుంబ సంబంధాన్ని మరియు అర్జునుడి గొప్ప వంశాన్ని నొక్కి చెబుతూ, తన క్షత్రియ ధర్మాన్ని గుర్తుచేస్తాడు.			O son of Pritha, O Arjuna Partha is an epithet for Arjuna, meaning ‘son of Pritha.’ Pritha is another name for Kunti, Arjuna’s mother. Krishna frequently addresses Arjuna by this name, emphasizing their familial relationship and Arjuna’s noble lineage, reminding him of his duty as a Kshatriya.
न		న		na
కాదు			not
एतत्		ఏతత్		etat
ఇది అర్జునుడు ప్రస్తుతం యుద్ధరంగంలో ప్రదర్శిస్తున్న ‘క్లైబ్యం’ లేదా పిరికితనాన్ని సూచిస్తుంది.			this Refers to the ‘klaibyam’ or the unmanly behavior Arjuna is currently exhibiting on the battlefield.
त्वयि		త్వయి		tvayi
నీయందు, నీకు అర్జునుడిని సూచిస్తుంది, అలాంటి ప్రవర్తన అతని గొప్ప స్థాయికి, పరాక్రమానికి మరియు యోధుడిగా అతని విధికి తగదని తెలియజేస్తుంది.			in you, to you, for you Refers to Arjuna, indicating that such behavior is uncharacteristic and unbecoming of his noble stature, prowess, and duty as a warrior.
उपपद्यते		ఉపపద్యతే		upapadyate
తగును, సరిపోవును ఈ పదం సముచితమైనది లేదా తగినది అని సూచిస్తుంది. అలాంటి బలహీనత మరియు సంకల్పరాహిత్యం గొప్ప మరియు ప్రసిద్ధ యోధుడైన అర్జునుడికి తగదని కృష్ణుడు చెబుతున్నాడు.			befits, is proper, is suitable This word implies suitability or appropriateness. Krishna is stating that such weakness and lack of resolve do not suit Arjuna’s character as a mighty and renowned warrior.

Sentence - 2

———

क्षुद्रं हृदयदौर्बल्यं त्यक्त्वोत्तिष्ठ परन्तप ॥

———

Meaning

శత్రువులను సంహరించువాడా! ఈ చిన్న హృదయ దౌర్బల్యాన్ని వదలివేసి, లేచి నిలబడు!

O chastiser of foes! Abandon this petty weakness of heart and arise!

Meaning of Words

क्षुद्रं		క్షుద్రం		kṣudram
నీచమైన, స్వల్పమైన, చిన్న కృష్ణుడు ఈ పదాన్ని అర్జునుడి భావోద్వేగ బాధ మరియు నిరాశ యొక్క ప్రాముఖ్యతను తగ్గించడానికి ఉపయోగిస్తాడు, దీనిని ఒక గొప్ప యోధుడి దృష్టికి లేదా లాలనకు తగని చిన్న, అల్పమైనదిగా వర్గీకరిస్తాడు.			petty, trivial, mean, ignoble Krishna uses this word to diminish the importance of Arjuna’s emotional distress and despondency, classifying it as something small, insignificant, and unworthy of a great warrior’s attention or indulgence.
हृदयदौर्बल्यं		హృదయదౌర్బల్యం		hṛdayadaurbalyam
హృదయ దౌర్బల్యం, పిరికితనం ఈ సమ్మేళన పదం ‘హృదయం యొక్క బలహీనత’ అని అర్థం. ‘హృదయం’ అంటే గుండె, మరియు ‘దౌర్బల్యం’ అంటే బలహీనత. ఇది అర్జునుడి భావోద్వేగ విచ్ఛిన్నం, కరుణతో కూడిన నిశ్చయరాహిత్యం మరియు యుద్ధంలో మానసిక ధైర్యం లేకపోవడాన్ని సూచిస్తుంది.			weakness of heart, faintheartedness, emotional weakness This compound word literally means ‘weakness of the heart’. ‘Hṛdaya’ means heart, and ‘daurbalyam’ means weakness. It directly refers to Arjuna’s emotional breakdown, compassion-induced indecision, and lack of mental fortitude in the face of battle.
त्यक्त्वा		త్యక్త్వా		tyaktvā
విడిచిపెట్టి, వదిలివేసి ఇది ఒక క్రియార్థకం, తదుపరి చర్యకు ముందు పూర్తయిన ఒక చర్యను సూచిస్తుంది. అర్జునుడు తన బలహీనతను పూర్తిగా విడిచిపెట్టిన తర్వాతే తదుపరి ఆజ్ఞను పాటించాలని దీని అర్థం.			having abandoned, casting aside, giving up This is a gerund (absolutive participle) indicating a completed action before the next one. It means Arjuna should first completely abandon his weakness before proceeding to the next command.
उत्तिष्ठ		ఉత్తిష్ఠ		uttiṣṭha
లేచి నిలబడు, సిద్ధపడు ఇది ఒక ఆజ్ఞాపక క్రియ, కృష్ణుడు అర్జునుడిని శారీరకంగా సిద్ధం కావడానికి మరియు యుద్ధానికి మానసికంగా ధైర్యంగా ఉండటానికి లేచి నిలబడమని ప్రత్యక్షంగా ఆదేశిస్తాడు.			arise, stand up, get up An imperative verb, it is a direct command from Krishna to Arjuna to rise and prepare for battle, signifying both physical readiness and mental fortitude to face his duty.
परन्तप		పరంతప		parantapa
శత్రువులను సంహరించువాడా, శత్రువులను వేడిచేయువాడా, ఓ అర్జునా అర్జునుడికి మరొక విశేషణం, అంటే ‘తన శత్రువులను దహించేవాడు’ లేదా ‘శత్రువులను బాధించేవాడు.’ అర్జునుడి నిరాశాజనకమైన ప్రస్తుత స్థితికి మరియు కర్మరాహిత్యానికి విరుద్ధంగా, అతని నిజమైన క్రూరమైన మరియు పరాక్రమవంతుడైన యోధుని స్వభావాన్ని గుర్తుచేయడానికి కృష్ణుడు ఈ పేరును బలంగా ఉపయోగిస్తాడు.			O chastiser of foes, O tormentor of enemies Another epithet for Arjuna, meaning ‘one who scorches or torments his enemies.’ Krishna uses this name to powerfully remind Arjuna of his inherent nature as a fierce and valiant warrior, thereby contrasting it with his current state of despair and inaction.

---