Liberation and Renunciation - 18 - 02

The Shloka

———

श्रीभगवानुवाच ।

काम्यानां कर्मणां न्यासं संन्यासं कवयो विदुः ।

सर्वकर्मफलत्यागं प्राहुस्त्यागं विचक्षणाः ॥

———

śrī bhagavān uvāca ।

kāmyānāṁ karmaṇāṁ nyāsaṁ sannyāsaṁ kavayo viduḥ ।

sarvakarmaphalatyāgaṁ prāhustyāgaṁ vicakṣaṇāḥ ॥

———

Meaning / Summary

हा श्लोक त्याग आणि संन्यास यांमधील सूक्ष्म फरक स्पष्ट करतो. केवळ कर्म करणे पुरेसे नाही, तर त्या कर्माच्या फळाची अपेक्षा न करणे महत्त्वाचे आहे, हे या श्लोकातून शिकायला मिळते.

भगवान श्रीकृष्ण म्हणाले: काही विशेष इच्छांनी प्रेरित होऊन केलेल्या कर्मांचा त्याग करणे म्हणजे संन्यास, असे ज्ञानी लोक मानतात. तर सर्व कर्मांच्या फळांचा त्याग करणे म्हणजे त्याग, असे तत्वज्ञानी म्हणतात.

या श्लोकात, भगवान श्रीकृष्ण संन्यास आणि त्याग यांमधील भेद सांगतात. विशिष्ट हेतूने केलेल्या कर्मांचा त्याग म्हणजे संन्यास, तर सर्व कर्मांच्या फळांचा त्याग म्हणजे त्याग.

या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण त्याग आणि संन्यास यांच्यातील फरक स्पष्ट करतात. काही विशिष्ट हेतूने प्रेरित होऊन केलेल्या कर्मांचा त्याग करणे, म्हणजे त्या कर्मांमधून मिळणाऱ्या फळाची अपेक्षा न ठेवता कर्म करणे, याला काही विद्वान ‘संन्यास’ म्हणतात. तर, सर्व प्रकारच्या कर्मांच्या फळांचा त्याग करणे, म्हणजे कोणत्याही कर्मातून मिळणाऱ्या परिणामाची इच्छा न बाळगणे, याला त्याग म्हणतात, असे तत्वज्ञानी मानतात. संन्यास हा विशिष्ट कर्मांशी संबंधित असू शकतो, तर त्याग हा अधिक व्यापक आहे, जो सर्व कर्मांच्या फळांच्या अपेक्षेचा त्याग करणे शिकवतो.

This verse clarifies the subtle difference between renunciation (Sannyasa) and sacrifice (Tyaga). It emphasizes that it is not enough to simply perform actions, but it is important to relinquish the expectation of the fruits of those actions.

The Supreme Lord said: The renunciation of actions motivated by desire is understood by the wise as Sannyasa (renunciation). And the abandonment of the results of all actions is called Tyaga (sacrifice) by the learned.

In this verse, Lord Krishna explains the difference between Sannyasa and Tyaga. Renunciation of actions motivated by desire is Sannyasa, while renunciation of the fruits of all actions is Tyaga.

In this verse, Lord Krishna clarifies the distinction between Sannyasa and Tyaga. Some scholars consider the renunciation of actions performed with specific desires or motivations—that is, acting without expecting the fruits of those actions—as ‘Sannyasa.’ On the other hand, the abandonment of the results of all actions—meaning not desiring any outcome from any action—is called Tyaga by the wise. Sannyasa can be related to specific actions, while Tyaga is more encompassing, teaching the renunciation of the expectation of the fruits of all actions.

Sentence - 1

———

श्रीभगवानुवाच ।

———

Meaning

भगवान श्रीकृष्ण म्हणाले.

The Supreme Lord said.

Meaning of Words

श्री		śrī
श्री लक्ष्मी (समृद्धी) आणि सौंदर्य यांचा संयुक्त अर्थ, आदरार्थी शब्द म्हणून वापरला जातो.		The Supreme; Fortune; prosperity; glory A term of respect; indicating auspiciousness, prosperity and glory.
भगवान्		bhagavān
भगवान् भगवान - ज्यांच्यामध्ये सहा गुण परिपूर्ण आहेत - सौंदर्य, शक्ती, कीर्ती, संपत्ती, ज्ञान आणि वैराग्य.		The Supreme Lord; Possessor of all fortunes Bhagavan - The one who possesses six opulences in full - beauty, strength, fame, wealth, knowledge and renunciation.
उवाच	uvāca	उवाच	Said

Sentence - 2

———

काम्यानां कर्मणां न्यासं संन्यासं कवयो विदुः ।

———

Meaning

काही विशेष इच्छांनी प्रेरित होऊन केलेल्या कर्मांचा त्याग करणे म्हणजे संन्यास, असे ज्ञानी लोक मानतात.

The renunciation of actions motivated by desire is understood by the wise as Sannyasa.

Meaning of Words

काम्यानाम्		kāmyānāṁ
काम्यानाम् इच्छांनी (वासनांनी) प्रेरित होऊन केलेल्या.		Of actions with desire; motivated by desire Relating to actions performed with a specific desire or motive.
कर्मणाम्		karmaṇāṁ
कर्मणाम् कर्मांचा; कृतींचा.		Of actions; deeds Refers to actions, deeds or activities performed.
न्यासम्		nyāsaṁ
न्यासम् त्याग; सोडून देणे.		Renunciation; abandonment The act of giving up, abandoning, or renouncing something.
संन्यासम्		sannyāsaṁ
संन्यासम् संन्यास; त्याग.		Sannyasa; renunciation Refers to the complete renunciation of worldly life and activities.
कवयः		kavayo
कवयः ज्ञानी लोक; विद्वान.		The wise; learned scholars Those who possess wisdom and knowledge; learned people.
विदुः		viduḥ
विदुः जाणतात; समजतात.		Know; understand They know, understand or are aware of.

Sentence - 3

———

सर्वकर्मफलत्यागं प्राहुस्त्यागं विचक्षणाः ॥

———

Meaning

सर्व कर्मांच्या फळांचा त्याग करणे म्हणजे त्याग, असे तत्वज्ञानी म्हणतात.

The abandonment of the results of all actions is called Tyaga by the learned.

Meaning of Words

सर्वकर्मफलत्यागम्		sarvakarmaphalatyāgaṁ
सर्वकर्मफलत्यागम् सर्व कर्मांच्या फळांचा त्याग.		Abandonment of the results of all actions The giving up or renunciation of the fruits or outcomes of all actions.
प्राहुः		prāhuḥ
प्राहुः म्हणतात; सांगतात.		They say; declare They speak, declare, or proclaim.
त्यागम्		tyāgaṁ
त्यागम् त्याग; समर्पण.		Tyaga; sacrifice Refers to the act of sacrifice or renunciation.
विचक्षणाः		vicakṣaṇāḥ
विचक्षणाः तत्वज्ञानी; जाणकार.		The learned; the experts Those who are discerning, knowledgeable, and expert.

---