Liberation and Renunciation - 18 - 01

The Shloka

———

अर्जुन उवाच।

संन्यासस्य महाबाहो तत्त्वमिच्छामि वेदितुम् ।

त्यागस्य च हृषीकेश पृथक्केशिनिषूदन ॥

———

arjuna uvāca ।

sannyāsasya mahābāho tattvam icchāmi veditum ।

tyāgasya ca hṛṣīkeśa pṛthak keśiniṣūdana ॥

———

Meaning / Summary

हा श्लोक भगवतगीतेतील संन्यास आणि त्याग या संकल्पनांमधील भेद स्पष्ट करण्याच्या दृष्टीने महत्त्वाचा आहे. अर्जुन या दोन मार्गांमधील सत्य जाणून घेण्यास उत्सुक आहे, ज्यामुळे त्याला योग्य मार्ग निवडता येईल.

अर्जुन म्हणाला: हे महाबाहु कृष्णा, मला संन्यास (कर्म-संन्यास) आणि त्याग (कर्म-फल-संन्यास) यांचे तत्त्व (सत्य) स्वतंत्रपणे जाणून घ्यायचे आहे.

अर्जुन श्रीकृष्णांना संन्यास आणि त्याग यांच्यातील फरक स्पष्ट करण्यास सांगतो.

अर्जुन भगवान श्रीकृष्णांना विचारतो, “हे महापराक्रमी कृष्णा, मला संन्यास म्हणजे काय, कर्म कशा प्रकारे सोडावे आणि त्याग म्हणजे काय, कर्मफळाचा त्याग कशा प्रकारे करावा, या दोन गोष्टींमधील नेमका फरक काय आहे, हे कृपया सांगा. मला या दोन्ही गोष्टींचे तत्त्वज्ञान (सत्य) स्वतंत्रपणे समजून घ्यायचे आहे, जेणेकरून मी योग्य निर्णय घेऊ शकेन.”

This verse is significant because it sets the stage for a deeper exploration of the concepts of renunciation (sannyasa) and abandonment (tyaga) in the Bhagavad Gita. Arjuna’s question initiates a discussion that helps clarify the path to liberation.

Arjuna said: O mighty-armed Krishna, I wish to know the truth about renunciation (sannyasa) and also about abandonment (tyaga), O Hrishikesha, O slayer of Keshin.

Arjuna asks Krishna to explain the difference between renunciation and abandonment.

Arjuna addresses Lord Krishna, inquiring about the true nature of sannyasa (renunciation of actions) and tyaga (renunciation of the fruits of actions). He seeks clarification on the distinction between these two concepts. Arjuna uses two epithets for Krishna: ‘Mahabaho’ (mighty-armed), emphasizing Krishna’s strength and capability to provide the desired knowledge, and ‘Hrishikesha’ (controller of the senses), highlighting Krishna’s mastery and wisdom, suggesting his fitness to answer the complex question. He also calls Krishna ‘Keshinishudana’, which reminds us of Krishna’s power, as he was the slayer of the demon Keshi.

Sentence - 1

———

अर्जुन उवाच।

———

Meaning

अर्जुन म्हणाला.

Arjuna said.

Meaning of Words

अर्जुन	arjuna	अर्जुन	Arjuna
उवाच	uvāca	म्हणाला	said

Sentence - 2

———

संन्यासस्य महाबाहो तत्त्वमिच्छामि वेदितुम् ।

———

Meaning

हे महाबाहो, मला संन्यासाचे तत्त्व जाणून घ्यायचे आहे.

O mighty-armed one, I wish to know the truth about renunciation.

Meaning of Words

संन्यासस्य		sannyāsasya
संन्यासाचे संन्यास म्हणजे कर्माचा त्याग, सर्व सांसारिक गोष्टींचा त्याग.		of renunciation Belonging to renunciation, the giving up of all worldly attachments and actions.
महाबाहो		mahābāho
महाबाहो हे बलवान बाहू असणारे (कृष्णा)		O mighty-armed one O one with mighty arms, addressing Krishna’s strength.
तत्त्वम्		tattvam
तत्त्व सत्य, सार.		truth Essence, the underlying principle or reality.
इच्छामि		icchāmi
इच्छामि इच्छा आहे.		I wish I desire, I want.
वे दितुम्		veditum
वे दितुम् जाणून घ्यायला.		to know To understand, to learn.

Sentence - 3

———

त्यागस्य च हृषीकेश पृथक्केशिनिषूदन ॥

———

Meaning

आणि हे हृषीकेशा, हे केशिनिषूदन, मला त्यागाचे (स्वरूप) स्वतंत्रपणे सांगा.

And also about abandonment, O Hrishikesha, O slayer of Keshin, separately.

Meaning of Words

त्यागस्य		tyāgasya
त्यागाचे त्याग म्हणजे कर्मफळाचा त्याग.		of abandonment Belonging to abandonment, the giving up of the fruits of action.
च	ca	च	and
हृषीकेश		hṛṣīkeśa
हृषीकेश इंद्रियांचे स्वामी, हे कृष्णा.		O Hrishikesha O Lord of the senses, an epithet for Krishna.
पृथक्		pṛthak
पृथक् वेगळे, स्वतंत्रपणे.		separately Distinctly, individually.
केशिनिषूदन		keśiniṣūdana
केशिनिषूदन केशी नावाच्या राक्षसाचा वध करणारा, हे कृष्णा.		O slayer of Keshin O destroyer of the demon Keshi, an epithet for Krishna.

---