Devotion - 12 - 01¶
The Shloka¶
———
अर्जुन उवाच।
एवं सततयुक्ता ये भक्तास्त्वां पर्युपासते ।
ये चाप्यक्षरमव्यक्तं तेषां के योगवित्तमाः ॥
———
arjuna uvāca ।
evaṁ satatayuktā ye bhaktas tvāṁ paryupāsate ।
ye chāpyakṣaramavyaktaṁ teṣāṁ ke yogavittamāḥ ॥
———
Meaning / Summary¶
हा श्लोक भक्तीमार्गातील सगुण आणि निर्गुण उपासनांच्या श्रेष्ठतेबद्दल अर्जुनच्या मनात असलेली शंका दर्शवतो.
अर्जुन म्हणाला: जे भक्त निरंतर तुमच्यात चित्त जोडून तुमची उपासना करतात आणि जे अविनाशी, अव्यक्त (निराकार) ब्रह्माची उपासना करतात, त्या दोघांमध्ये श्रेष्ठ योगवेत्ते कोण?
अर्जुन भगवानांना विचारतो की सगुण आणि निर्गुण उपासकांमध्ये श्रेष्ठ कोण?
या श्लोकात अर्जुन भगवान श्रीकृष्णांना प्रश्न विचारत आहे. तो विचारतो की, जे भक्त आपले मन पूर्णपणे तुमच्यात (सगुण रूपात) समर्पित करून तुमची उपासना करतात आणि दुसरे, जे अक्षर आणि अव्यक्त अशा निराकार ब्रह्माची उपासना करतात, त्या दोन प्रकारच्या उपासकांमध्ये अधिक श्रेष्ठ कोण आहेत? अर्जुन या दोन्ही मार्गांच्या साधकांच्या योगसिद्धीमध्ये कोणाला अधिक प्राविण्य आहे, हे जाणून घेण्यास उत्सुक आहे.
This verse highlights Arjuna’s doubt regarding the superiority of worshiping the manifest form of God versus the unmanifest.
Arjuna said: Among those devotees who are ever united with You and worship You, and those who worship the imperishable, the unmanifested, which are the better knowers of Yoga?
Arjuna asks the Lord who is superior between devotees of the manifest and the unmanifest.
In this shloka, Arjuna poses a question to Lord Krishna. He asks which of the two types of devotees are considered to be more proficient in Yoga: those who constantly engage their minds in devotion to the Lord in His manifested form (Saguna Brahman), and those who worship the imperishable, unmanifested, formless Absolute (Nirguna Brahman). Arjuna is curious to know which path leads to a more profound understanding and attainment of Yoga.
Sentence - 1¶
———
अर्जुन उवाच।
———
Meaning¶
अर्जुन म्हणाला.
Arjuna said.
Meaning of Words¶
अर्जुन | arjuna | ||
अर्जुना नावाचा अर्थ ‘पांढरा’, ‘चमकणारा’ किंवा ‘प्रामाणिक’ असा होतो. अर्जुन हा इंद्र देवाचा पुत्र आणि पांडवांपैकी तिसरा भाऊ होता. तो एक महान योद्धा आणि भगवान कृष्णाचा भक्त होता. त्याला ‘धनंजय’, ‘गांडीवधारी’ आणि ‘पार्थ’ अशा नावांनीही ओळखले जाते. | Arjuna, the third Pandava brother, known for his archery skills and devotion to Krishna. The name Arjuna means ‘bright’, ‘shining’, or ‘white’. | ||
उवाच | uvāca | ||
उवाच म्हणजे बोलला, म्हणाला, सांगितले. हे ‘वच्’ धातूचे भूतकाळ रूप आहे. | Uvacha means ‘said’. It’s the perfect tense form of the verb ‘vach’ (to speak). |
Sentence - 2¶
———
एवं सततयुक्ता ये भक्तास्त्वां पर्युपासते ।
———
Meaning¶
जे भक्त निरंतर तुमच्यात चित्त जोडून तुमची उपासना करतात,
Those devotees who are ever united with You and worship You,
Meaning of Words¶
एवम् | evam | ||
एवम् म्हणजे अशा प्रकारे, याप्रमाणे, या रीतीने. | Evam means ‘thus’, ‘in this way’, ‘like this’. It indicates a manner or method. | ||
सततयुक्ता | satatayuktāḥ | ||
सततयुक्ताः म्हणजे नेहमी जोडलेले, सतत तुमच्यात चित्त रमलेले. ‘सतत’ म्हणजे नेहमी आणि ‘युक्त’ म्हणजे जोडलेले, तल्लीन झालेले. | Satata-yuktah means ‘ever united’, ‘constantly engaged’, ‘always connected’. ‘Satata’ signifies continuous or constant, and ‘yukta’ implies joined, united, or engaged. | ||
ये | ye | ||
ये म्हणजे जे, जे लोक. | Ye means ‘those who’, ‘whoever’. It refers to the devotees in question. | ||
भक्ताः | bhaktāḥ | ||
भक्ताः म्हणजे भक्त, श्रद्धाळू. भगवंतावर प्रेम आणि श्रद्धा ठेवणारे. | Bhaktah means ‘devotees’, ‘worshippers’. It refers to individuals who have love and devotion for God. | ||
त्वाम् | tvāṁ | ||
त्वाम् म्हणजे तुम्हाला, श्रीकृष्णाला. | Tvam means ‘You’, referring to Lord Krishna. | ||
पर्युपासते | paryupāsate | ||
पर्युपासते म्हणजे चांगली उपासना करतात, पूर्णपणे समर्पित होऊन सेवा करतात. ‘परि’ म्हणजे पूर्णपणे, ‘उपासते’ म्हणजे उपासना करणे, सेवा करणे. | Paryupasate means ‘worship fully’, ‘serve with devotion’, ‘attend to with care’. It implies a complete and dedicated form of worship. |
Sentence - 3¶
———
ये चाप्यक्षरमव्यक्तं तेषां के योगवित्तमाः ।
———
Meaning¶
आणि जे अविनाशी, अव्यक्त (निराकार) ब्रह्माची उपासना करतात, त्या दोघांमध्ये श्रेष्ठ योगवेत्ते कोण?
And those who worship the imperishable, the unmanifested, which are the better knowers of Yoga?
Meaning of Words¶
च | cha | च | and |
अपि | api | ||
अपि म्हणजे सुद्धा, देखील. | Api means ‘also’, ‘even’. It adds emphasis to the inclusion of the second group of worshippers. | ||
अक्षरम् | akṣaram | ||
अक्षरम् म्हणजे अविनाशी, नाश न होणारे, शाश्वत. ब्रह्म हे अक्षर आहे कारण ते कधीही नष्ट होत नाही. | Aksharam means ‘imperishable’, ‘indestructible’, ‘eternal’. It refers to the Brahman, which is beyond decay. | ||
अव्यक्तम् | avyaktam | ||
अव्यक्तम् म्हणजे अव्यक्त, जे व्यक्त नाही, निराकार, इंद्रियांच्या पलीकडील. ब्रह्म हे अव्यक्त आहे कारण ते इंद्रियांनी जाणता येत नाही. | Avyaktam means ‘unmanifested’, ‘unperceivable’, ‘formless’. It refers to the Brahman, which is beyond sensory perception. | ||
तेषां | teṣāṁ | ||
तेषाम् म्हणजे त्या दोघांमध्ये, त्या सर्वांमध्ये. | Tesham means ‘of them’, ‘among those’. It refers to both groups of devotees. | ||
के | ke | ||
के म्हणजे कोण? | Ke means ‘who?’, ‘which?’. It is an interrogative pronoun. | ||
योगवित्तमाः | yogavittamāḥ | ||
योगवित्तमाः म्हणजे योग जाणणाऱ्यांमध्ये श्रेष्ठ, योगाचे उत्तम ज्ञान असणारे. ‘योग’ म्हणजे चित्तवृत्ती निरोध आणि ‘वित्तमाः’ म्हणजे जाणणारे, ज्ञान असणारे, श्रेष्ठ. | Yoga-vittamah means ‘the best knowers of Yoga’, ‘most proficient in Yoga’. ‘Yoga’ refers to the path of union with the Divine, and ‘vittamah’ means ‘the best knowers’. | ||