Action - 03 - 03

The Shloka

———

श्रीभगवानुवाच ।

लोकेऽस्मिन् द्विविधा निष्ठा पुरा प्रोक्ता मयानघ ।

ज्ञानयोगेन साङ्ख्यानां कर्मयोगेन योगिनाम् ॥

———

śrī bhagavān uvāca ।

loke ’smin dvividhā niṣṭhā purā proktā mayānagha ।

jñāna-yogena sāṅkhyānāṁ karma-yogena yoginām ॥

———

Meaning / Summary

हा श्लोक भगवतगीतेतील कर्मयोगाच्या महत्त्वावर प्रकाश टाकतो. हे स्पष्ट करतो की प्रत्येक व्यक्ती आपल्या स्वभावानुसार कोणताही एक मार्ग निवडू शकते आणि त्याद्वारे भगवंताला प्राप्त करू शकते.

श्रीभगवान म्हणाले: हे निष्पाप अर्जुना, या जगात दोन प्रकारच्या निष्ठा (जीवन जगण्याची पद्धत) पूर्वी माझ्याद्वारे सांगितल्या गेल्या आहेत. सांख्ययोग्यांसाठी ज्ञानयोग आणि कर्मयोग्यांसाठी कर्मयोग.

या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण अर्जुनाला सांगतात की जगात आत्मज्ञान प्राप्तीसाठी दोन मार्ग आहेत: ज्ञानयोग आणि कर्मयोग.

भगवान श्रीकृष्ण अर्जुनाला सांगतात की, हे निष्पाप अर्जुना, या जगात मनुष्याला आत्मज्ञान प्राप्त करण्यासाठी दोन मार्ग आहेत. पहिला मार्ग आहे सांख्ययोग, ज्यामध्ये ज्ञानाच्या माध्यमातून आत्मतत्त्वाचा अनुभव घेतला जातो. या मार्गावर चालणारे लोक सांसारिक गोष्टींपासून दूर राहून केवळ आत्मचिंतनात मग्न असतात. दुसरा मार्ग आहे कर्मयोग, ज्यामध्ये कर्म करून, म्हणजे कोणतीही अपेक्षा न ठेवता आपले कर्तव्य बजावून भगवंताला प्राप्त केले जाते. या मार्गावर चालणारे लोक आपले सर्व कर्म भगवंताला समर्पित करतात आणि फळाची अपेक्षा न करता कर्म करत राहतात.

This shloka highlights the importance of Karma Yoga in the Bhagavad Gita. It clarifies that each person can choose one of two paths according to their nature and attain the Divine.

The Blessed Lord said: O sinless Arjuna, in this world, a twofold path, as I said before, exists: that of knowledge for the Sankhyas and that of action for the Yogis.

In this shloka, Lord Krishna tells Arjuna that there are two paths to self-realization in the world: Jnana Yoga and Karma Yoga.

Lord Krishna explains to Arjuna that there are two distinct paths for self-realization in this world. The first is the path of knowledge (Jnana Yoga) for those inclined towards contemplation and philosophical inquiry (Sankhyas). These individuals seek to understand the nature of reality through intellectual discrimination and detachment from worldly affairs. The second path is the path of action (Karma Yoga) for those who are more inclined towards activity and engagement with the world (Yogis). These individuals seek to attain liberation through selfless service and performing their duties without attachment to the results.

Sentence - 1

———

श्रीभगवानुवाच ।

———

Meaning

श्री भगवान म्हणाले.

The Blessed Lord said.

Meaning of Words

श्री		śrī
श्री आदरार्थी शब्द, येथे भगवंतासाठी वापरला आहे.		The Blessed, Auspicious, Honorable A term of respect, used here for the Lord.
भगवान्		bhagavān
भगवान म्हणजे परमेश्वर.		Lord, God Referring to the Supreme Being, possessing all opulence, strength, fame, beauty, knowledge, and renunciation.
उवाच	uvāca	उवाच	Said

Sentence - 2

———

लोकेऽस्मिन् द्विविधा निष्ठा पुरा प्रोक्ता मयानघ ।

———

Meaning

हे निष्पाप अर्जुना, या जगात दोन प्रकारच्या निष्ठा (जीवन जगण्याची पद्धत) पूर्वी माझ्याद्वारे सांगितल्या गेल्या आहेत.

O sinless Arjuna, in this world, a twofold path was declared by Me in the past.

Meaning of Words

लोके		loke
लोके		In the world In this world, in the material world.
अस्मिन्		asmin
अस्मिन् या.		In this particular world.
द्विविधा		dvividhā
द्विविधा दोन प्रकारची.		Twofold, of two kinds Consisting of two types or categories.
निष्ठा		niṣṭhā
निष्ठा म्हणजे श्रद्धा, जीवन जगण्याची पद्धत.		Faith, devotion, conviction, steadfastness Firm faith, dedication, or adherence to a particular path or principle.
पुरा		purā
पुरा पूर्वी, पूर्वीच्या काळात.		In the past, formerly, long ago Earlier, in ancient times.
प्रोक्ता		proktā
प्रोक्ता सांगितले.		Spoken, declared, said Proclaimed, uttered.
मया		mayā
मया माझ्याद्वारे.		By Me By Myself (Lord Krishna).
अनघ		anagha
अनघ हे निष्पाप अर्जुना.		O sinless one, O flawless one A term of address for Arjuna, signifying his purity and freedom from sin. ‘Agha’ means sin, and ‘an’ means without.

Sentence - 3

———

ज्ञानयोगेन साङ्ख्यानां कर्मयोगेन योगिनाम् ॥

———

Meaning

सांख्ययोग्यांसाठी ज्ञानयोग आणि कर्मयोग्यांसाठी कर्मयोग.

The path of knowledge for the Sankhyas and the path of action for the Yogis.

Meaning of Words

ज्ञानयोगेन		jñāna-yogena
ज्ञानयोगेन ज्ञानयोगाने, ज्ञानाच्या मार्गाने.		By the path of knowledge, by Jnana Yoga Through the discipline or practice of knowledge.
साङ्ख्यानाम्		sāṅkhyānāṁ
साङ्ख्यानाम् सांख्ययोग्यांसाठी, ज्यांनी ज्ञानयोगाचा मार्ग निवडला आहे त्यांच्यासाठी.		For the Sankhyas, for those who follow the path of knowledge Referring to followers of the Sankhya philosophy, which emphasizes knowledge and discrimination.
कर्मयोगेन		karma-yogena
कर्मयोगेन कर्मयोगाने, कर्माच्या मार्गाने.		By the path of action, by Karma Yoga Through the discipline or practice of selfless action.
योगिनाम्		yoginām
योगिनाम् योग्यांसाठी, कर्मयोग्यांसाठी.		For the Yogis, for those who follow the path of action Referring to those who practice Yoga, particularly Karma Yoga, the path of selfless action.

---