Vision of the Universal Form - 11 - 03

The Shloka

———

एवमेतद्यथात्थ त्वमात्मानं परमेश्वर ।

द्रष्टुमिच्छामि ते रूपमैश्वरं पुरुषोत्तम ॥

———

ഏവമേതദ്യഥാത്ഥ ത്വമാത്മാനം പരമേശ്വര ।

ദ്രഷ്ടുമിച്ഛാമി തേ രൂപമൈശ്വരം പുരുഷോത്തമ ॥

———

Evametadyathāttha tvāmātmānaṁ Parameśvara ।

Draṣṭumicchāmi te rūpamaiśvaraṁ Puruṣottama ॥

———

Meaning / Summary

ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണൻ തന്റെ സർവ്വാധീശത്വവും ദിവ്യത്വവും അർജ്ജുനന് വിശദീകരിച്ചു കൊടുത്തതിന് ശേഷം, അർജ്ജുനൻ ആ വാക്കുകളെ പൂർണ്ണമായി അംഗീകരിച്ച്, ആ ദിവ്യരൂപം നേരിൽ കാണാനുള്ള തന്റെ അഭിലാഷം പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന ശ്ലോകമാണിത്. ഇത് വിശ്വരൂപദർശനത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്ന അർജ്ജുനന്റെ പ്രധാനപ്പെട്ട അപേക്ഷയാണ്. അർജ്ജുനന്റെ അചഞ്ചലമായ വിശ്വാസത്തെയും, നേരിട്ടുള്ള അനുഭവത്തിലൂടെ സത്യത്തെ അറിയാനുള്ള ആഗ്രഹത്തെയും ഇത് എടുത്തു കാണിക്കുന്നു.

പരമേശ്വരാ, അങ്ങുതന്നെയാണ് അങ്ങയെപ്പറ്റി പറഞ്ഞിട്ടുള്ളതുപോലെ, അങ്ങ് സർവ്വവും ആണ് എന്ന് ഞാൻ മനസ്സിലാക്കുന്നു. അതിനാൽ, പുരുഷോത്തമനായ അങ്ങയുടെ ആ ഈശ്വരീയമായ രൂപം എനിക്ക് കാണാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

അങ്ങ് സ്വയം പറഞ്ഞതുപോലെ അങ്ങ് പരമേശ്വരനാണെന്ന് ഞാൻ മനസ്സിലാക്കുന്നു. അതിനാൽ, അങ്ങയുടെ ആ ദിവ്യരൂപം എനിക്ക് കാണാൻ അതിയായ ആഗ്രഹമുണ്ട്.

അർജ്ജുനൻ ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണനോട് പറയുന്ന വാക്കുകളാണിത്. അർജ്ജുനൻ മുമ്പ് ഭഗവാൻ പറഞ്ഞ എല്ലാ മഹത്വങ്ങളെയും അഥവാ വിഭൂതികളെയും അംഗീകരിക്കുന്നു. ഭഗവാൻ തന്റെ സ്വരൂപത്തെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞതെല്ലാം സത്യമാണെന്ന് അർജ്ജുനൻ ഉറപ്പിച്ചു പറയുന്നു. ഭഗവാനാണ് പരമമായ ഈശ്വരൻ എന്നും എല്ലാറ്റിന്റെയും ഉറവിടം എന്നും അർജ്ജുനൻ പൂർണ്ണമായി വിശ്വസിക്കുന്നു. ഈ വാക്കുകളിലൂടെ അർജ്ജുനൻ ഭഗവാനോട് താൻ അറിഞ്ഞ ആ മഹത്തായ, ദിവ്യമായ സ്വരൂപം നേരിട്ട് കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു എന്ന് അറിയിക്കുകയാണ്. കേട്ടറിഞ്ഞതിനെക്കാൾ നേരിട്ടുള്ള അനുഭവം അർജ്ജുനൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഇത് അർജ്ജുനന്റെ ഭക്തിയുടെയും ജിജ്ഞാസയുടെയും പാരമ്യം കാണിക്കുന്നു.

This verse marks a pivotal moment in the Bhagavad Gita, as it is Arjuna’s direct request to witness Krishna’s cosmic form (Vishwaroopa). After Krishna has elaborated on His supreme identity and opulences in the preceding chapter, Arjuna, convinced by Krishna’s words, now desires a direct, experiential vision. It highlights Arjuna’s complete faith in Krishna’s words and his deep yearning for a direct spiritual experience of the Supreme Being, leading directly to the profound revelation of the Vishwaroopa.

O Supreme Lord, what You have spoken about Yourself is indeed true. Therefore, O Supreme Person, I wish to see Your divine form.

Arjuna confirms Krishna’s words about Himself as the Supreme Lord and expresses his strong desire to behold Krishna’s divine, majestic form.

This verse is a profound statement by Arjuna to Lord Krishna. Arjuna, having heard Krishna’s detailed description of His opulences (Vibhutis) in the previous chapter and His declaration of being the Supreme Being, now acknowledges and affirms the truth of Krishna’s words. He expresses his complete conviction that Krishna is indeed the Paramēśvara, the ultimate Lord, the source of all existence. Following this conviction, Arjuna’s spiritual yearning intensifies, leading him to request a direct visual experience of Krishna’s majestic and divine form – the ‘Aiśvaram Rūpam’. This shows Arjuna’s desire to move beyond intellectual understanding to direct perception and experience, driven by profound faith and devotion.

Sentence - 1

———

एवमेतद्यथात्थ त्वमात्मानं परमेश्वर

———

Meaning

പരമേശ്വരാ, അങ്ങുതന്നെയാണ് അങ്ങയെപ്പറ്റി പറഞ്ഞിട്ടുള്ളതുപോലെ, അങ്ങ് സർവ്വവും ആണെന്ന് ഞാൻ മനസ്സിലാക്കുന്നു.

O Supreme Lord, what You have spoken about Yourself is indeed true.

Meaning of Words

एवम्		ഏവം		Evam
ഇപ്രകാരം ഇതുപോലെ, അല്ലെങ്കിൽ ‘അങ്ങനെത്തന്നെ’ എന്ന് ഊന്നിപ്പറയാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു പദം. അങ്ങ് പറഞ്ഞതുപോലെ എന്ന് അർത്ഥമാക്കുന്നു.			Thus, indeed An adverb used to confirm or affirm something, meaning ‘exactly so’, ‘in this manner’, or ‘indeed’. It emphasizes the truth or correctness of a statement.
एतत्		ഏതത്		Etat
മുൻപ് പറഞ്ഞ കാര്യങ്ങളെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന സർവ്വനാമം. ഇവിടെ, ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണൻ തന്റെ സ്വരൂപത്തെയും ഐശ്വര്യങ്ങളെയും കുറിച്ച് വിവരിച്ച കാര്യങ്ങളെയാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.			This A demonstrative pronoun referring to something previously mentioned or understood. In this context, it refers to the truths and descriptions of Himself that Lord Krishna has just revealed to Arjuna.
यथात्थ		യഥാത്ഥ		Yathāttha
അങ്ങ് പറഞ്ഞതുപോലെ അങ്ങ് പറഞ്ഞത് സത്യമാണ് എന്നർത്ഥം. ‘യഥാ’ എന്നാൽ ‘എങ്ങനെയാണോ’ എന്നും ‘ആത്ഥ’ എന്നാൽ ‘അങ്ങ് പറഞ്ഞു’ എന്നും അർത്ഥം വരുന്നു. ഇത് അർജ്ജുനന്റെ വിശ്വാസത്തെയും അംഗീകാരത്തെയും കാണിക്കുന്നു.			As you have said A compound of ‘yathā’ (as, just as) and ‘āttha’ (you have spoken/said). It means ‘in the way you have stated’ or ‘what you have described is true’. It signifies Arjuna’s acceptance and validation of Krishna’s self-description.
त्वम्		ത്വം		Tvam
അങ്ങ് സംഭാഷണത്തിൽ ആദരവോടെ മറ്റൊരാളെ സംബോധന ചെയ്യാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന പദം. ഇവിടെ ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണനെയാണ് അർജ്ജുനൻ സംബോധന ചെയ്യുന്നത്.			You The second-person singular pronoun, used here to refer to Lord Krishna, emphasizing Arjuna’s direct address to Him.
आत्मानम्		ആത്മാനം		Ātmānam
അങ്ങയുടെ സ്വരൂപത്തെ സ്വന്തം ആത്മാവിനെ അല്ലെങ്കിൽ സ്വന്തം സ്വരൂപത്തെ. ഇവിടെ ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണൻ സ്വയം വർണ്ണിച്ച തന്റെ പരമമായ അസ്തിത്വത്തെയാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ‘ആത്മാവ്’ എന്നത് പല അർത്ഥങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ടെങ്കിലും, ഇവിടെ ‘സ്വയം’ എന്നതിലുപരി ‘പരമാത്മാവ്’ എന്ന അർത്ഥത്തിലാണ് വരുന്നത്.			Yourself (as the Self/Supreme Being) Refers to one’s own self or being. In the context of the Bhagavad Gita, ‘Ātmānam’ (accusative case of Ātman) when used by Krishna or in reference to Him, often signifies His essential nature as the Supreme Self, the ultimate reality, and the spirit that pervades all existence. It refers to Krishna’s description of His own supreme, divine essence.
परमेश्वर		പരമേശ്വര		Parameśvara
പരമേശ്വരാ പരമമായ ഈശ്വരൻ, സർവ്വേശ്വരൻ. ‘പരമ’ എന്നാൽ ‘അത്യുന്നതം’ എന്നും ‘ഈശ്വര’ എന്നാൽ ‘അധിപൻ’, ‘ഭരിക്കുന്നവൻ’ എന്നും അർത്ഥം. എല്ലാ ഈശ്വരന്മാരിലും അത്യുന്നതനായവൻ, അഥവാ സർവ്വതിനെയും ഭരിക്കുന്ന പരമമായ ശക്തി എന്നതാണ് ഈ പദത്തിന്റെ അർത്ഥം. ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണനെ സംബോധന ചെയ്യാൻ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു മഹത്തായ നാമം.			O Supreme Lord A vocative form of ‘Parameśvara’. ‘Parama’ means ‘supreme’, ‘highest’, ‘ultimate’, and ‘Īśvara’ means ‘controller’, ‘lord’, ‘ruler’. Thus, ‘Parameśvara’ means ‘the Supreme Lord’ or ‘the Supreme Controller’. It is a revered epithet for God, signifying the ultimate and highest authority and ruler of the entire cosmos. Arjuna uses this to address Krishna, acknowledging His supreme divine nature.

Sentence - 2

———

द्रष्टुमिच्छामि ते रूपमैश्वरं पुरुषोत्तम ॥

———

Meaning

അതിനാൽ, പുരുഷോത്തമനായ അങ്ങയുടെ ആ ഈശ്വരീയമായ രൂപം എനിക്ക് കാണാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.

Therefore, O Supreme Person, I wish to see Your divine form.

Meaning of Words

द्रष्टुम्		ദ്രഷ്ടും		Draṣṭum
കാണുക എന്ന ക്രിയയുടെ ലക്ഷിതാർത്ഥ രൂപം. ഭഗവാനെ ദർശിക്കാൻ അഥവാ നേരിൽ കാണാൻ എന്ന ആഗ്രഹം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു.			To see, to behold The infinitive form of the verb ‘dṛś’ (to see). It expresses the purpose or desire of seeing, specifically to witness or behold the form of the Lord.
इच्छामि		ഇച്ഛാമി		Icchāmi
ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു ‘ഇച്ഛിക്കുക’ എന്ന ക്രിയയുടെ ഉത്തമപുരുഷ ഏകവചന രൂപം. അർജ്ജുനൻ തന്റെ ആഗ്രഹം നേരിട്ട് പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു.			I desire, I wish The first-person singular present tense form of the verb ‘iṣ’ (to desire, to wish). It signifies Arjuna’s personal and strong yearning.
ते		തേ		Te
അങ്ങയുടെ താങ്കളുടെ അല്ലെങ്കിൽ നിൻ്റെ എന്ന അർത്ഥത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു സർവ്വനാമം. ഇവിടെ ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണനെയാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.			Your The genitive singular form of the second-person pronoun, meaning ‘your’ or ‘belonging to you’. It refers to Krishna’s form.
रूपम्		രൂപം		Rūpam
ആകാരം, ഭാവം, സ്വരൂപം. ഇവിടെ ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ഭഗവത്സ്വരൂപത്തെ, പ്രത്യേകിച്ചും വിശ്വരൂപത്തെയാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.			Form, appearance Means ‘form’, ‘shape’, ‘appearance’, or ‘true nature’. In this context, it refers to the specific divine manifestation or appearance that Arjuna wishes to see, particularly the Universal Form (Vishwaroopa) of Krishna.
ऐश्वरम्		ഐശ്വരം		Aiśvaram
ഈശ്വരീയമായ ഈശ്വരനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട, ദൈവീകമായ, അല്ലെങ്കിൽ ദിവ്യമായ. ഭഗവാന്റെ ഐശ്വര്യങ്ങളോടും ശക്തിയോടും ബന്ധപ്പെട്ട രൂപത്തെയാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.			Divine, majestic, pertaining to the Lord Adjective meaning ‘divine’, ‘majestic’, ‘lordly’, or ‘pertaining to God (Īśvara)’. It describes the form that is characteristic of the Supreme Lord, endowed with all His divine attributes and powers.
पुरुषोत्तम		പുരുഷോത്തമ		Puruṣottama
പുരുഷോത്തമാ പുരുഷന്മാരിൽ ഉത്തമൻ, അഥവാ പരമമായ പുരുഷൻ. ‘പുരുഷ’ എന്നാൽ ‘വ്യക്തി’ അല്ലെങ്കിൽ ‘ആത്മാവ്’ എന്നും ‘ഉത്തമ’ എന്നാൽ ‘ഏറ്റവും മികച്ചത്’ അല്ലെങ്കിൽ ‘ശ്രേഷ്ഠം’ എന്നും അർത്ഥമാക്കുന്നു. എല്ലാ ജീവജാലങ്ങൾക്കും അതീതനായ, എല്ലാ വ്യക്തികളിലും വെച്ച് ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായ ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണനെ സംബോധന ചെയ്യാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു നാമം.			O Supreme Person, O Best among persons A vocative form of ‘Puruṣottama’. ‘Puruṣa’ means ‘person’, ‘being’, or ‘spirit’, and ‘Uttama’ means ‘best’, ‘supreme’, ‘highest’. Thus, ‘Puruṣottama’ literally means ‘the best among persons’ or ‘the Supreme Person’. This epithet signifies Lord Krishna as the transcendental and ultimate being, superior to all perishable and imperishable entities. It emphasizes His unparalleled supremacy and perfection among all beings.

---