Self-Control - 06 - 01¶

The Shloka¶

———

श्रीभगवानुवाच ।

अनाश्रितः कर्मफलं कार्यं कर्म करोति यः ।

स संन्यासी च योगी च न निरग्निर्न चाक्रियः ॥

———

ശ്രീഭഗവാനുവാച ।

അനാശ്രിതഃ കർമ്മഫലം കാര്യം കർമ്മ കരോതി യഃ ।

സ സന്യാസീ ച യോഗീ ച ന നിരഗ്നിർന ചാക്രിയഃ ॥

———

Śrībhagavānuvāca ।

Anāśritaḥ karmaphalaṁ kāryaṁ karma karoti yaḥ ।

Sa saṁnyāsī ca yogī ca na niragnirna cākriyaḥ ॥

———

Meaning / Summary¶

ഈ ശ്ലോകം ‘സന്യാസി’, ‘യോഗി’ എന്നീ വാക്കുകളുടെ പരമ്പരാഗതമായ ധാരണകളെ പുനർനിർവചിക്കുന്നതുകൊണ്ട് വളരെ പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നു. ആചാരങ്ങളോ ഭൗതിക പ്രവർത്തനങ്ങളോ ഉപേക്ഷിക്കുന്നതിലൂടെ മാത്രം ഒരാൾ സന്യാസിയോ യോഗിയോ ആകുന്നില്ലെന്ന് ശ്രീകൃഷ്ണൻ ഊന്നിപ്പറയുന്നു. മറിച്ച്, കർമ്മങ്ങളോടും അതിൻ്റെ ഫലങ്ങളോടുമുള്ള ഒരുവന്റെ ആന്തരിക നിലപാടിലാണ് യഥാർത്ഥ സന്യാസവും യോഗവും വേരൂന്നിയിരിക്കുന്നത്. ഒരു യഥാർത്ഥ സന്യാസി അല്ലെങ്കിൽ യോഗി എന്നത് തൻ്റെ കടമകൾ ഒരു ബാധ്യതയായി കണ്ട് ശ്രദ്ധാപൂർവ്വം ചെയ്യുന്നവനാണ്. എന്നാൽ ആ കർമ്മങ്ങളുടെ ഫലങ്ങളോടുള്ള ആഗ്രഹത്തിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായും വിട്ടുനിൽക്കുന്നവനുമാണ്. കർമ്മയോഗത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന തത്വം ഈ ശ്ലോകം പരിചയപ്പെടുത്തുന്നു, അതായത്, നിഷ്‌ക്രിയത്വത്തിലൂടെയല്ല, മറിച്ച് ശരിയായ ബോധത്തോടെ - വ്യക്തിപരമായ ലാഭത്തിനായുള്ള ആസക്തിയില്ലാതെ - ചെയ്യുന്ന പ്രവൃത്തികളിലൂടെയാണ് മോക്ഷം നേടുന്നത്. ലൗകികമായ കടമകളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ ഒരാൾക്ക് ആത്മീയമായ മനസ്സ് നിലനിർത്താൻ കഴിയുമെന്ന് ഇത് പഠിപ്പിക്കുന്നു, ഇത് ആത്മീയതയെ സന്യാസി ജീവിതത്തിന് മാത്രം ഒതുക്കാതെ നിത്യജീവിതത്തിൽ പ്രാപ്യമാക്കുന്നു.

ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: കർമ്മഫലത്തിൽ ആശ്രയിക്കാതെ തൻ്റെ കർത്തവ്യം നിറവേറ്റുന്നവൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒരു സന്യാസിയും യോഗിയുമാണ്. വെറും അഗ്നിഹോത്രം ഉപേക്ഷിച്ചവനോ പ്രവർത്തികൾ ചെയ്യാത്തവനോ അല്ല.

ശ്രീകൃഷ്ണൻ വ്യക്തമാക്കുന്നു: യഥാർത്ഥ സന്യാസിയും യോഗിയും മതപരമായ ആചാരങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ചവനോ നിഷ്‌ക്രിയനായവനോ അല്ല. മറിച്ച്, സ്വന്തം കടമകൾ ഫലങ്ങളിൽ ആസക്തിയില്ലാതെ കൃത്യമായി ചെയ്യുന്നവനാണ്. കർമ്മങ്ങളുടെ ബാഹ്യമായ വിരമിക്കലിനേക്കാൾ, ഫലങ്ങളോടുള്ള ആന്തരികമായ അനാസക്തിക്കാണ് ഊന്നൽ നൽകുന്നത്.

This shloka is profoundly significant as it redefines the traditional understanding of ‘sannyasi’ (renunciant) and ‘yogi’ (one in spiritual union). Lord Krishna emphasizes that true renunciation and yoga are not merely external acts of abandoning rituals or physical activities. Instead, they are deeply rooted in one’s internal attitude towards action and its results. A real sannyasi or yogi is one who diligently performs their duties, recognizing them as an obligation, but remains completely detached from the desire for the fruits (outcomes) of those actions. This verse introduces the core principle of Karma Yoga, highlighting that liberation is achieved not by inaction, but by action performed with the right consciousness – without attachment to personal gain. It teaches that one can remain engaged in worldly duties while maintaining a spiritual state of mind, making spirituality accessible within daily life rather than exclusively in ascetic seclusion.

The Blessed Lord said: He who performs his prescribed duty without depending on the results of the action, he is a sannyasi and a yogi, not merely one who has given up fire sacrifices or one who is inactive.

Lord Krishna clarifies that a true renunciant (sannyasi) and a true yogi is not someone who has merely stopped performing religious rituals or become inactive. Rather, it is the individual who faithfully executes their obligatory duties without any attachment to the results or rewards of those actions. The emphasis is on internal detachment from outcomes, not external cessation of activity.

Sentence - 1¶

———

श्रीभगवानुवाच ।

———

Meaning¶

ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു.

The Blessed Lord said.

Meaning of Words¶

श्रीभगवान्	ശ്രീഭഗവാൻ		Śrībhagavān
‘ശ്രീഭഗവാൻ’ എന്നത് ഭഗവാൻ കൃഷ്ണനെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. അദ്ദേഹം സകല ഐശ്വര്യങ്ങളോടും സൗന്ദര്യത്തോടും മംഗളങ്ങളോടും കൂടിയ ഈശ്വരനായി വാഴ്ത്തപ്പെടുന്നു. ‘ശ്രീ’ എന്ന വാക്കിന് ഐശ്വര്യം, സൗന്ദര്യം, മംഗളം എന്നീ അർത്ഥങ്ങളുണ്ട്. ‘ഭഗവാൻ’ എന്നാൽ സമ്പൂർണ്ണ ശക്തി, പ്രശസ്തി, ധനം, അറിവ്, സൗന്ദര്യം, വൈരാഗ്യം എന്നീ ആറ് ഗുണങ്ങളോടും കൂടിയവൻ എന്നാണ്. ഇവിടെ, സംസാരിക്കുന്ന ആൾ ആത്യന്തിക അധികാരവും സത്യത്തിന്റെ ഉറവിടവുമാണെന്ന് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.		The Blessed Lord Here, ‘Śrībhagavān’ refers to Lord Krishna, who is revered as the Supreme Personality of Godhead. ‘Śrī’ denotes opulence, beauty, and auspiciousness, while ‘Bhagavān’ refers to one who possesses all opulences in full, namely strength, fame, wealth, knowledge, beauty, and renunciation. It signifies that the speaker is the ultimate authority and source of all truth.
उवाच	ഉവാച		uvāca
പറഞ്ഞു		said

Sentence - 2¶

———

अनाश्रितः कर्मफलं कार्यं कर्म करोति यः ।

———

Meaning¶

കർമ്മഫലത്തിൽ ആശ്രയിക്കാതെ, തൻ്റെ കർത്തവ്യം നിറവേറ്റുന്നവൻ.

He who performs his prescribed duty without depending on the results of the action.

Meaning of Words¶

अनाश्रितः	അനാശ്രിതഃ		anāśritaḥ
ആശ്രയിക്കാതെ കർമ്മങ്ങളുടെ ഫലങ്ങളെയോ പ്രതിഫലങ്ങളെയോ ആശ്രയിക്കാത്ത ഒരു അവസ്ഥയെ ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. പ്രത്യേക ഫലങ്ങളോടുള്ള ആഗ്രഹം കൂടാതെ, കടമകൾ മാത്രം നിർവഹിക്കുന്നതിനെ ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നു.		without depending This implies a state of detachment where one does not rely on or seek shelter in the outcomes or rewards of their actions. It signifies performing duties purely out of obligation, without being swayed by the desire for specific results.
कर्मफलं	കർമ്മഫലം		karmaphalaṁ
‘കർമ്മം’ എന്നാൽ പ്രവർത്തി എന്നും ‘ഫലം’ എന്നാൽ ഉത്പന്നം അല്ലെങ്കിൽ പ്രതിഫലം എന്നുമാണ്. അതിനാൽ ‘കർമ്മഫലം’ എന്നത് ഒരുവൻ്റെ പ്രവർത്തികളിൽ നിന്ന് ഉണ്ടാകുന്ന അനന്തരഫലങ്ങളെയോ, ഉത്പന്നങ്ങളെയോ, പ്രതിഫലങ്ങളെയോ, നല്ലതോ ചീത്തയോ ആകട്ടെ, സൂചിപ്പിക്കുന്നു.		results of action ‘Karma’ means action, and ‘phala’ means fruit or result. ‘Karmaphalaṁ’ therefore refers to the consequences, outcomes, or rewards that arise from one’s actions, whether good or bad.
कार्यं	കാര്യം		kāryaṁ
‘ചെയ്യേണ്ടതായ’ അല്ലെങ്കിൽ ‘നിർബന്ധമായ’ എന്നതിനെ ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഒരുവൻ ധാർമ്മികമായോ നൈതികമായോ നിർവഹിക്കാൻ ബാധ്യസ്ഥനായ കടമയെയോ ഉത്തരവാദിത്തത്തെയോ ഇത് കുറിക്കുന്നു.		obligatory Refers to that which is ‘fit to be done’ or ‘ought to be done.’ It denotes a duty or responsibility that one is morally or ethically bound to perform.
कर्म	കർമ്മ		karma
കർമ്മം		action
करोति	കരോതി		karoti
ചെയ്യുന്നു		performs
यः	യഃ		yaḥ
ഏതൊരുവൻ		he who

Sentence - 3¶

———

स संन्यासी च योगी च

———

Meaning¶

അവൻ ഒരു സന്യാസിയും യോഗിയുമാണ്.

He is a sannyasi and a yogi.

Meaning of Words¶

स	സഃ		saḥ
അവൻ		he
संन्यासी	സന്യാസീ		saṁnyāsī
പാരമ്പര്യമായി, ‘സന്യാസി’ എന്നാൽ ഭൗതിക ജീവിതം, ഭൗതിക സമ്പാദ്യങ്ങൾ, സാമൂഹിക ബന്ധങ്ങൾ എന്നിവ ഉപേക്ഷിച്ച് ആത്മീയ മോക്ഷത്തിനായി ജീവിക്കുന്ന ഒരു വ്യക്തിയെയാണ്. എന്നാൽ ഇവിടെ, കൃഷ്ണൻ ഈ വാക്കിന് പുതിയ നിർവചനം നൽകുന്നു, ബാഹ്യമായ കടമകൾ ഉപേക്ഷിക്കുന്നതിനേക്കാൾ, കർമ്മഫലങ്ങളോടുള്ള ആന്തരികമായ അനാസക്തിക്കാണ് ഊന്നൽ നൽകുന്നത്.		renunciant A ‘sannyasi’ traditionally refers to one who has renounced worldly life, possessions, and social ties in pursuit of spiritual liberation. However, in this context, Krishna redefines it, emphasizing internal renunciation of attachment to results over external renunciation of duties.
च	ച		ca
ഉം		and
योगी	യോഗീ		yogī
‘യോഗി’ എന്നാൽ യോഗ പരിശീലിക്കുന്നവൻ എന്നാണ് അർത്ഥം. ഇത് ദൈവവുമായി ഐക്യം പ്രാപിക്കുകയോ മനസ്സിനെയും ഇന്ദ്രിയങ്ങളെയും നിയന്ത്രിക്കുകയോ ചെയ്ത വ്യക്തിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഈ സന്ദർഭത്തിൽ, ആസക്തിയില്ലാതെ അർപ്പണബോധത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നതിലൂടെ ആത്മീയ സമത്വം നേടുന്ന വ്യക്തിയെയാണ് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.		A ‘yogi’ is one who practices yoga, signifying a person who is in union with the Divine or has attained control over their mind and senses. In this context, it refers to one who achieves spiritual equilibrium through dedicated action without attachment.

Sentence - 4¶

———

न निरग्निर्न चाक्रियः ॥

———

Meaning¶

തീ അഗ്നിഹോത്രം ചെയ്യാത്തവനോ പ്രവർത്തികൾ ചെയ്യാത്തവനോ മാത്രമല്ല.

Not merely one who gives up fire sacrifices, nor one who gives up all actions.

Meaning of Words¶

न	ന		na
അല്ല		not
निरग्निः	നിരഗ്നിഃ		niragniḥ
അഗ്നിഹോത്രം ഉപേക്ഷിച്ചവൻ വാചികമായി ‘അഗ്നിയില്ലാത്തവൻ’. ഇത് വേദ കാലഘട്ടത്തിലെ യാഗങ്ങളും ഹോമങ്ങളും പോലുള്ള ആചാരങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച വ്യക്തിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് പലപ്പോഴും ഗൃഹസ്ഥാശ്രമം ഉപേക്ഷിച്ച് സന്യാസം സ്വീകരിക്കുന്നവരുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഒരു ആചാരമായിരുന്നു.		one who has given up fire sacrifices Literally ‘without fire.’ This refers to a person who has given up performing Vedic rituals and sacrifices that involve sacred fire, often associated with the traditional practice of a sannyasi in ancient India, especially after giving up household life.
अक्रियः	അക്രിയഃ		akriyaḥ
പ്രവർത്തനരഹിതൻ ഒരു പ്രവർത്തനവും ചെയ്യാത്തവൻ അല്ലെങ്കിൽ എല്ലാ പ്രവർത്തനങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ചവൻ. ഒരു യഥാർത്ഥ സന്യാസിയോ യോഗിയോ ആകാൻ എല്ലാ ശാരീരികവും മാനസികവുമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നിർത്തണം എന്ന തെറ്റിദ്ധാരണയെ ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.		inactive one One who performs no action or has ceased all activity. This refers to the misconception that to be a true renunciant or yogi, one must stop all physical and mental activities.