Knowledge - 02 - 01¶

The Shloka¶

———

सञ्जय उवाच।

तं तथा कृपयाविष्टमश्रुपूर्णाकुलेक्षणम् ।

विषीदन्तमिदं वाक्यमुवाच मधुसूदनः ॥

———

ಸಂಜಯ ಉವಾಚ।

ತಂ ತಥಾ ಕೃಪಯಾವಿಷ್ಟಮಶ್ರುಪೂರ್ಣಾಕುಲೇಕ್ಷಣಮ್।

ವಿಷೀದಂತಮಿದಂ ವಾಕ್ಯಮುವಾಚ ಮಧುಸೂದನಃ ॥

———

Sanjaya uvācha.

tam tathā kṛpayāviṣṭam aśru-pūrṇa-ākulekṣaṇam.

viṣīdantam idaṁ vākyam uvācha madhusūdanah.

———

Meaning / Summary¶

ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಪ್ರಾರಂಭವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅರ್ಜುನನ ದುಃಖಿತ ಸ್ಥಿತಿಯು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಜ್ಞಾನೋದಯವನ್ನು ನೀಡಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ.

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು: ಕರುಣೆಯಿಂದ ತುಂಬಿ, ಕಣ್ಣುಗಳು ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿ ಅಸ್ಥಿರಗೊಂಡಿದ್ದ, ದುಃಖಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಮಧುಸೂದನನು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

ಅರ್ಜುನನ ದುಃಖ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಕೃಷ್ಣನು ಅವನಿಗೆ ಉಪದೇಶ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು ಎಂದು ಸಂಜಯನು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ.

ಸಂಜಯನು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: ಅರ್ಜುನನು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕರುಣೆಯಿಂದ ತುಂಬಿಹೋಗಿದ್ದನು. ಆತನ ಕಣ್ಣುಗಳು ದುಃಖದಿಂದ ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿ ಅಲುಗಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಇಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ದುಃಖಿತನಾಗಿದ್ದ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಮಧುಸೂದನ (ಕೃಷ್ಣ) ಈ ಕೆಳಗಿನ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.

This verse marks the beginning of the Bhagavad Gita. Arjuna’s distressed state prompts Krishna to impart his knowledge.

Sanjaya said: To him who was thus overwhelmed with compassion, whose eyes were filled with tears and agitated, Madhusudana spoke these words.

Sanjaya informs Dhritarashtra that Krishna began to instruct Arjuna upon seeing his sorrowful state.

Sanjaya tells Dhritarashtra: Arjuna, on the battlefield, was overcome with compassion. His eyes were filled with tears and unsteady with grief. To Arjuna, who was in this distressed state, Madhusudana (Krishna) spoke the following words.

Sentence - 1¶

———

सञ्जय उवाच।

———

Meaning¶

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು.

Sanjaya said.

Meaning of Words¶

सञ्जयः	ಸಂಜಯಃ		Sanjayah
ಸಂಜಯನು, ದೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಗೆ ಯುದ್ಧದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಿರುವವನು.		Sanjaya, the narrator who is describing the battle to Dhritarashtra.
उवाच	ಉವಾಚ		uvācha
ಹೇಳಿದನು, ನುಡಿದನು.		said, spoke.

Sentence - 2¶

———

तं तथा कृपयाविष्टमश्रुपूर्णाकुलेक्षणम् ।

———

Meaning¶

ಅವನನ್ನು, ಹಾಗೆ, ಕರುಣೆಯಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನಾಗಿ, ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮತ್ತು ಅಸ್ಥಿರವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳುಳ್ಳವನಾಗಿ.

To him, thus, overwhelmed with compassion, his eyes full of tears and agitated.

Meaning of Words¶

तं	ತಂ		tam
ಅವನಿಗೆ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ.		To him Referring to Arjuna.
तथा	ತಥಾ		tathā
ಹಾಗೆ		Thus
कृपयाविष्टम्	ಕೃಪಯಾವಿಷ್ಟಮ್		kṛpayāviṣṭam
ಕರುಣೆಯಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು ಕರುಣೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದವನು, ದಯೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದವನು.		Overwhelmed with compassion Filled with compassion, overcome by kindness.
अश्रुपूर्ण	ಅಶ್ರುಪೂರ್ಣ		aśru-pūrṇa
ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣೀರು ತುಂಬಿಕೊಂಡ		Full of tears Filled with tears.
आकुलेक्षणम्	ಆಕುಲೇಕ್ಷಣಮ್		ākulekṣaṇam
ಅಸ್ಥಿರವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕಳವಳಗೊಂಡ ಕಣ್ಣುಗಳು, ದುಃಖದಿಂದ ಚಂಚಲವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳು.		Agitated eyes Restless eyes, eyes disturbed by grief.

Sentence - 3¶

———

विषीदन्तमिदं वाक्यमुवाच मधुसूदनः ॥

———

Meaning¶

ದುಃಖಿಸುತ್ತಿರುವ ಅವನಿಗೆ ಈ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಮಧುಸೂದನನು ಹೇಳಿದನು.

To him who was grieving, Madhusudana spoke these words.

Meaning of Words¶

विषीदन्तम्	ವಿಷೀದಂತಂ		viṣīdantam
ದುಃಖಿಸುತ್ತಿರುವ ಖೇದಪಡುತ್ತಿರುವ, ವ್ಯಥೆಪಡುತ್ತಿರುವ.		Grieving Lamenting, sorrowing.
इदं	ಇದಂ		idaṁ
ಈ ಇದು		This.
वाक्यम्	ವಾಕ್ಯಮ್		vākyam
ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಮಾತುಗಳನ್ನು.		Words Statements, sentences.
मधुसूदनः	ಮಧುಸೂದನಃ		madhusūdanah
ಮಧುಸೂದನನು ಕೃಷ್ಣನು, ಮಧು ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಕೊಂದವನು.		Madhusudana Krishna, the slayer of the demon Madhu.